ඇමරිකන් රජයේ විදේශ ණය

ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් රජයේ ණය ප්‍රමාණය දිනපතාම, අන්තිම සතයටම, ප්‍රසිද්ධ කරනවා. පසුගිය මාසය අවසන් වන විට (2026 අප්‍රේල් 30) එම ණය ප්‍රමාණය හරියටම ඩොලර් 38,967,833,861,543.11ක්. ආසන්න ට්‍රිලියන 0.1ට රවුම් කළොත් ඩොලර් ට්‍රිලියන 39.0ක්.

හරියටම වසරකට පෙර ( 2025 අප්‍රේල් 30) මෙම ණය ප්‍රමාණය ඩොලර් $36,213,557,195,810.60ක්. ඒ කියන්නේ වසරක කාලයක් තුළ ෆෙඩරල් රජයේ ණය ප්‍රමාණය 7.61%කින් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. සාමාන්‍ය කරුණක් ලෙස, ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් රජයේ ණය ප්‍රමාණය වසරින් වසර ඉහළ යනවා. ඊට හේතුව, ජනාධිපති බිල් ක්ලින්ටන් බලයේ සිටි 1998-2001 අතර වසර හතර තුළ හැර, පසුගිය වසර පණහක කාලය තුළ එක දිගටම ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් රජය ආදායම ඉක්මවා වියදම් කිරීමයි. 

කෙසේ වුවත්, ඉහත ණය ප්‍රමාණයෙන් පහෙන් එකක් පමණ "ණය නොවන ණය" ලෙස හඳුන්වන්න පුළුවන්. ඊට හේතුව, එම ණය ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් රජය විසින්ම ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් රජයට ලබා දී ඇති ණය වීමයි. මෙම කොටසට ප්‍රධාන වශයෙන්ම අයත් වන්නේ ෆෙඩරල් රජයේ සිවිල් හා මිලිටරි අංශ වල විශ්‍රාම වැටුප් ගෙවීම වෙනුවෙන් පිහිටුවා ඇති අරමුදල් වලට දායක මුදල් ලෙස අයවැයෙන් වෙන් කර බැර කර ඇති, ඒ හේතුව නිසාම අදාළ ගිණුම් වල එම අරමුදල් වල වත්කම් ලෙස සටහන්ව ඇති, අරමුදල් ප්‍රමාණයයි.  

ඉහත අරමුදල් ෆෙඩරල් රජයේම උප ගිණුම් නිසා, අනාගත විශ්‍රාම වැටුප් වියදම් වෙනුවෙන් මුදල් වැය කිරීමේදී ප්‍රායෝගිකව සිදු වන්නේ එම ගිණුම් වලට මුදල් බැර කළ බව සටහන් කරන අතරම එම ගිණුම් වලින් ඊට සමාන ණයක් ලබා ගත් බවද සටහන් කිරීම පමණයි. ඒ හැර, මුදල් හුවමාරුවක් ඇත්තටම සිදු වන්නේ නැහැ. ඒ නිසා, අයවැයේ මෙම වියදම් කොටස පියැවීම සඳහා වෙළඳපොළෙන් ණය ගැනීමට අවශ්‍ය වන්නේ නැහැ. නමුත් මෙම ණය ප්‍රමාණද ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් රජයේ ණය ප්‍රමාණය පිළිබඳ සංඛ්‍යාලේඛණ වලට එකතු වෙනවා.

සාමාන්‍යයෙන් විශ්ලේෂකයින් විසින් ඇමරිකන් ෆෙඩරල් රජයේ ණය ප්‍රමාණය සේ සලකන්නේ ඉහත සඳහන් "ණය නොවන ණය" කොටස හැර ඉතිරි කොටසයි. පසුගිය (2026) මාර්තු 31 දින වන විට පැවති සංයුතිය මෙසේයි.

මුළු ණය ප්‍රමාණය = ඩොලර් මිලියන 39,065,421

රජයේ ගිණුම් වලින්ම ලබාගෙන ඇති ණය ප්‍රමාණය = ඩොලර් මිලියන 7,634,239

බාහිර පාර්ශ්ව වලින් ලබාගෙන ඇති ණය ප්‍රමාණය = ඩොලර් මිලියන 31,431,182

ඉහත සඳහන් බාහිර පාර්ශ්ව වලින් ලබාගෙන ඇති ණය, එනම් ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් රජයේ සැබෑ ණය, මුළුමනින්ම මෙන් ලබා ගෙන තිබෙන්නේ භාණ්ඩාගාර බිල්පත් හා බැඳුම්කර අලෙවි කිරීම මගිනුයි. 

ඇමරිකන් රජය විසින් නිකුත් කරන භාණ්ඩාගාර බිල්පත් හා බැඳුම්කර වලට ලෝකය පුරාම ඉල්ලුමක් තිබෙන නිසාත්, මුලින් වෙන්දේසි කිරීමෙන් පසුව අතින් අත විකිණෙන නිසාත්, නිකුත් කිරීමෙන් පසුව එම ණය උපකරණ වල අයිතිය කා සතු වන්නේද යන්න ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් රජයට පාලනය කළ නොහැකියි. එමෙන්ම, එම ණය උපකරණ වල හිමිකරුවන් කවර රටක සිටීද යන්න හරියටම දැන ගැනීම වුවද පහසුවෙන් කළ නොහැකි කාර්යයක්. 

ඉහත හේතුව නිසා ඇමරිකන් රජය විසින් නිකුත් කර ඇති සුරැකුම්පත් වලින් විදේශිකයින් සතු ප්‍රමාණය හරියටම ගණනය කළ නොහැකියි. එහෙත්, ඒ පිළිබඳ ඇස්තමේන්තු පිළියෙළ කෙරෙනවා. 1994-2007 කාලය තුළ විදේශිකයින් විසින් ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් සුරැකුම්පත් විශාල වශයෙන් මිල දී ගත්තා. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇමරිකන් රජයේ සුරැකුම්පත් වලින් විදේශිකයින් සතු ප්‍රමාණය 20.6% සිට 56.5% දක්වා ඉහළ ගියා. එහෙත්, 2008 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසුව, ඇමරිකාවේ පොලී අනුපාතික ශුන්‍ය මට්ටම ආසන්නයටම පහත වැටීමෙන් පසුව, මෙම විදේශ ආයෝජකයින් වැඩි පොලී ලබා දෙන ආයෝජන කරා විතැන් වුනා. එම කාලය තුළ ලංකාවට පහසුවෙන්ම ස්වෛරිත්ව බැඳුම්කර විකුණාගත හැකි වූයේද මෙම ලෝක තත්ත්වය තුළයි. 

මේ වන විට ඇමරිකාවේ රාජ්‍ය ණය වල බාහිර පාර්ශ්ව වලින් ලබාගෙන ඇති කොටසෙන් විදේශිකයින් සතු කොටස 30%ක් පමණ දක්වා පහත වැටී තිබෙනවා. මුළු ණය ප්‍රමාණයම සැලකුවහොත් එම පංගුව 25%කටත් වඩා අඩුයි. ඉතිරි කොටස ඇමරිකන් ෆෙඩරල් රජය විසින් ඇමරිකාව තුළින්ම ලබා ගෙන ඇති ණයයි. එයට ඇමරිකාවේ මහ බැංකුව වන ෆෙඩරල් සංචිත බැංකුවෙන් සහ ප්‍රාන්ත රජයන්ගෙන් ලබා ගත් ණයද ඇතුළත්. 

පසුගිය (2026) පෙබරවාරි මාසය අවසන් වන විට ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් සුරැකුම්පත් වලින් විදේශිකයින් සතු වූ ප්‍රමාණය ඩොලර් බිලියන 9487.1ක් පමණයි. එම ප්‍රමාණයෙන්ද විදේශ මහ බැංකු ඇතුළු විදේශ රාජ්‍ය අංශ සතු වූ ප්‍රමාණය ඩොලර් බිලියන 4035.7ක් පමණයි. ඉතිරි කොටස් සාමාන්‍ය පුද්ගලයින්ගේ සහ ආයතන වල ආයෝජනයි. විදේශ රාජ්‍ය අංශ සතු වූ ප්‍රමාණය ඇමරිකාවේ මුළු රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණය වූ ඩොලර් බිලියන 38,769.8ක මුදලින් 10.4%ක් පමණයි. සියයට අනූවකට ආසන්න ඉතිරි කොටස ෆෙඩරල් රජයෙන්ම, ඇමරිකාවේ ප්‍රාන්ත රජයන්ගෙන්, ෆෙඩරල් සංචිත බැංකුවෙන් සහ දේශීය හා විදේශීය පෞද්ගලික ආයෝජකයින්ගෙන් හා ආයතන වලින් ලබා ගෙන ඇති ණයයි.

රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික ආයෝජන සියල්ල ඇතුළත්ව, පසුගිය (2026) පෙබරවාරි මාසය අවසන් වන විට, විදේශිකයින් සතු වූ ෆෙඩරල් ණය ප්‍රමාණ මෙසේයි. මෙම ඇස්තමේන්තු පදනම් වන්නේ අදාළ සුරැකුම්පත් මිල දී ගෙන ඇති ආයතනය පිහිටි රට මත පදනම්ව වන අතර හිමිකරුවන්ගේ ඇත්තම රට වෙනත් රටක් විය හැකියි. උදාහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලාංකිකයෙකු විසින් කේමන් දූපත්හි රඳවා ඇති අරමුදල් ඇමරිකන් රජය විසින් නිකුත් කර ඇති සුරැකුම්පත් වල ආයෝජනය කර තිබෙනවානම් එය ගණනය වන්නේ කේමන් දූපත් යටතේ මිස ශ්‍රී ලංකාව යටතේ නෙමෙයි.

ජපානය - ඩොලර් බිලියන 1239.3

එක්සත් රාජධානිය - ඩොලර් බිලියන 897.3

චීනය - ඩොලර් බිලියන 693.3

බෙල්ජියම - ඩොලර් බිලියන 454.7

කැනඩාව - ඩොලර් බිලියන 446.3

ලක්සම්බර්ග් - ඩොලර් බිලියන 445.7

කේමන් දූපත් - ඩොලර් බිලියන 443.0

ප්‍රංශය - ඩොලර් බිලියන 395.1

අයර්ලන්තය - ඩොලර් බිලියන 350.6

තායිවානය - ඩොලර් බිලියන 313.5

ස්විට්සර්ලන්තය - ඩොලර් බිලියන 286.7

සිංගප්පූරුව - ඩොලර් බිලියන 280.0

හොන්කොන් - ඩොලර් බිලියන 269.2

නොර්වේ - ඩොලර් බිලියන 223.0

ඉන්දියාව - ඩොලර් බිලියන 190.6

බ්‍රසීලය - ඩොලර් බිලියන 170.6

සවුදි අරාබිය - ඩොලර් බිලියන 160.4

දකුණු කොරියාව - ඩොලර් බිලියන 140.9

එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය - ඩොලර් බිලියන 119.0

ඊශ්‍රායලය - ඩොලර් බිලියන 110.8

අනෙකුත් සියලුම රටවල් - ඩොලර් බිලියන 1856.3

මුළු විදේශ ණය ප්‍රමාණයෙන් චීනයේ පංගුව 2010 වන විට 26.3% තරම් ඉහල ප්‍රතිශතයක්ලෙස පැවතියද, මේ වන විට එම පංගුව 7.3%ක් පමණයි. එමෙන්ම මෙම ණය ප්‍රමාණය ඇමරිකන් ෆෙඩරල් රජයේ මුළු ණය ප්‍රමාණයෙන් 1.8%ක් පමණයි. ඒ කියන්නේ ඇමරිකන් ඩොලරයේ වටිනාකමට හෝ ඇමරිකන් මූල්‍ය වෙළඳපොළට බලපෑමක් කළ නොහැකි කුඩා පංගුවක්. 2010දී ඉහත පංගුව 6.6%ක්ව පැවතුනු අතර, පසුගිය කාලය තුළ එම පංගුව 1.8% දක්වා අඩු වීම හේතුවෙන් ඇමරිකන් ඩොලරයට කිසිදු දැනෙන බලපෑමක් සිදු වී නැහැ. එබැවින් දැනට ඉතිරි 1.8%ක පංගුව මුළුමනින්ම අහිමි වුවද, එයින් ඇමරිකන් මූල්‍ය වෙළඳපොළට සිදු විය හැකි බලපෑම එතරම් විශාල නොවන බව හිතාගන්න අමාරු නැහැ.

අනෙක් අතට, 2026 පෙබරවාරි මාසය අවසන් වන විට චීනය සතු වූ නිල විදේශ සංචිත ප්‍රමාණය ඩොලර් බිලියන 3,882.7ක්. ඉහත සඳහන් ඩොලර් බිලියන 693.3ක මුදල එම ප්‍රමාණයෙන් 17.9%ක්. මෙම පංගුව විශාල ලෙස පහත වැටී ඇතත් තවමත් සැලකිය යුතු පංගුවක්. ඒ නිසා ඇමරිකන් ඩොලරයේ විචලනයන්ට තවමත් චීනයට සැලකිය යුතු බලපෑමක් කළ හැකියි. ඒ නිසාම, ඩොලරයේ ස්ථාවරත්වය තවමත් චීනයට වැදගත්.

චීනය සතු රන් සංචිත ප්‍රමාණයේ වටිනාකම ඉහත මුළු නිල විදේශ සංචිත ප්‍රමාණයෙන් 10.0%ක් පමණයි. මේ අනුව නිගමනය කළ හැක්කේ චීනයේ නිල සංචිත වලින් විශාල කොටසක් මේ වන විට යුරෝ, පවුම් ආදියට මාරු කර ඇති බවයි. මෙහිදී යම්තාක් දුරකට සිදුව තිබෙන්නේ චීන ප්‍රාග්ධනය ඇමරිකාවෙන් යුරෝපය වෙත විතැන් වී ඉන් පසුව යුරෝපයේ සිට නැවත ඇමරිකාව කරා පැමිණීමයි. ඇමරිකන් විදේශ ණය වල යුරෝපීය පංගුව ඉහළ යාම මගින් මෙය නිරූපණය වෙනවා.

(Image: https://www.congress.gov/crs-product/RS22331)