Monday, July 16, 2018

ඇමරිකාවේ දත් ලෙඩ්ඩු


පසුගිය සටහන ආරම්භයේදී ලියූ පරිදි, ඇමරිකානුවන් ඔවුන්ගේ දත් ගැන බොහෝ සැලකිලිමත්ය. එසේ කිවුවත්, එය ලංකාවට සාපේක්ෂව සිදු කළ ප්‍රකාශයකි. ඇමරිකාවේ වුවද, දත් ගැන එසේ සැලකිලිමත් වන්නේ ආදායම් මට්ටම හා අධ්‍යාපන මට්ටම අනුව ඉහළින් සිටින අයයි. අඩු ආදායම්ලාභීන් හා අඩු ඉගෙනුමක් ලැබූවන් අතරින් බොහෝ දෙනෙකු හදිසි අවශ්‍යතාවයකදී හැර, නිතිපතා දන්ත වෛද්‍ය වරයෙකු බැහැ නොදකිති. වසරක් තුළ වරක් හෝ දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු හමු වී ඇති ඇමරිකානුවන් ගණන රටේ වැඩිහිටි ජනගහණයෙන් තුනෙන් දෙකකට වඩා වැඩි නැත.

අඩු ආදායම්ලාභීන් බොහෝ දෙනෙකුට දරාගැනීම අපහසු තරමට ඇමරිකාවේ දන්ත වෛද්‍ය වියදම් ඉතා අධිකය. ඇමරිකාවේදී දතක් ගලවා ගැනීමට ගෙවන මුදලින් ලංකාවේදී දත් ඇන්දම ගලවා ගන්නට පුළුවන. කෙසේ වුවත්, වඩාත්ම වියදම් අධික දන්ත ප්‍රතිකාර වන්නේ ස්නායු පිරවීම්, දත් හිටවීම් හා දත් නිසි පරිදි ස්ථානගත කිරීම් ආදියයි. දතක් ගැලවීම සාපේක්ෂව වියදම් අඩු කටයුත්තකි.

ඇමරිකාවේ සෞඛ්‍ය රක්ෂණ වලින් සාමාන්‍යයෙන් දන්ත ප්‍රතිකාර ආවරණය වන්නේ නැත. ඒ සඳහා වෙනම දන්ත ප්‍රතිකාර රක්ෂණයක් අවශ්‍ය වේ. එවැනි රක්ෂණයක් තිබුණද ඒ රක්ෂණ වලින් වෛද්‍ය රක්ෂණ වලදී මෙන් විශාල වියදමක් ආවරණය කර ගත නොහැකිය. සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකු සතු දන්ත ප්‍රතිකාර රක්ෂණයකින් වාර්ෂිකව ආවරණය කෙරෙන උපරිම මුදල බොහෝ විට එක් වියදම් අධික ප්‍රතිකාරයක් කළ විට අවසන් වේ. එවැන්නක වියදමෙන් වුවද සැලකිය යුතු ප්‍රතිශතයක් අතින් ගෙවන්නට සිදු වේ. මේ හේතුව නිසා ලාංකිකයින් ඇතුළු ඇතැම් සංක්‍රමනිකයෝ නිවාඩුවකට තමන්ගේ මුල් රටට යන අවස්ථා වලදී අවශ්‍ය දන්ත ප්‍රතිකාර සිදුකර ගෙන පැමිණෙනු නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.

කෙසේවුවත්, ඇමරිකානුවන් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු වෙත නොයන්නට එකම හේතුව වියදම් අධිකකම නොවේ. සමීක්ෂණ දත්ත අනුව වියදම් අධිකකම නිසා දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු වෙත නොයන ප්‍රමාණය 59%කි. 22%ක් බය නිසාද, 19%ක් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු ලඟ පාතක නොසිටීම නිසාද දන්ත වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර මඟ හරිති. 2014 සමීක්ෂණ දත්ත අනුව, ඇමරිකානුවන්ගෙන් 52.3%ක් අවම වශයෙන් සමසකට වරක්ද, 15.4%ක් වසරකට වරක්ද දන්ත වෛද්‍ය වරයෙකු හමු වී ඇති නමුත් ඉතිරි ඇමරිකානුවන් එසේ හමු වී වසර තිබෙන්නේ කිහිපයකට වරකි.

මෑතකාලීන පර්යේෂණ අධ්‍යයනයකට අනුව, දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු නිතර හමු වීමේ එක් වක්‍ර වාසියක් වන්නේ ස්ථුලතාවය අඩු වීමයි. දන්ත සෞඛ්‍යය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ ක්‍රියාමාර්ගයක් ලෙස සීනි භාවිතය අඩු කරන්නට නිතර දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු හමු වන අය වැඩියෙන් පෙළඹීම ඊට හේතුවයි.

ඇමරිකාවේ දත් දොස්තරලා


ඇමරිකානුවන් බොහෝ දෙනෙක් ඔවුන්ගේ දත් ගැන බොහෝ සැලකිලිමත්ය. ඔවුන් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යන්නේ දතක ප්‍රශ්නයක් ඇති වූ විට පමණක් නොවේ. දත් වල විශේෂ ප්‍රශ්න නැති අයෙකුට දන්තාබාධ නිවාරණ පරීක්ෂාවක් සඳහා සමසකට වරක් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යාම නිර්දේශ කෙරෙන අතර දත් හෝ විදුරුමස් එතරම් නිරෝගී නොවේනම් මේ නිර්දේශිත කාලාන්තරය තෙමසක් පමණ දක්වා අඩු වන්නට පුළුවන.

ඉහත ඉල්ලුම හා ගැලපෙන දන්ත වෛද්‍ය සැපයුමක් ඇමරිකාවේ තිබේ. 2017 දත්ත අනුව, සේවයෙහි යෙදෙන දන්ත වෛද්‍යවරුන් 198,517 දෙනෙකු ඇමරිකාවේ සිටියේය. මෙය ජනගහණය ලක්ෂයකට දන්ත වෛද්‍යවරුන් 61.0 ක ප්‍රමාණයකි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ 2015 දත්ත අනුව, ලංකාවේ සිටින්නේ දන්ත වෛද්‍යවරුන් 1340 දෙනෙකු පමණි. මේ ගණන ජනගහණය ලක්ෂයකට දන්ත වෛද්‍යවරුන් 6.3 ක පමණ ප්‍රමාණ ප්‍රමාණයකි.

කෙසේ වුවත්, ඇමරිකාව ලෝකයේ වැඩිම දන්ත වෛද්‍ය ඝනත්වයක් ඇති රට නොවේ. ස්කැන්ඩිනේවියානු රටවල් ප්‍රධානව බටහිර යුරෝපීය රටවල් ගණනාවක දන්ත වෛද්‍ය ඝනත්වය ඇමරිකාවේ එම ඝනත්වයටද වඩා වැඩිය. පහත වගුවේ ඇති දත්ත තරමක් පැරණි වුවත් ඒ හරහා වත්මන් තත්ත්වය ගැන දළ අදහසක් ගත හැකිය.


ඇමරිකාවේ දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු විසින් 2017 වසරේදී ඉපැයූ මධ්‍යස්ථ වාර්ෂික වැටුප ඩොලර් 158,120ක් විය. මෙය ඇමරිකාවේ සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුගේ වැටුප මෙන් දෙතුන් ගුණයක මුදලක් වුවත් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලැබීම සඳහා කළ යුතු ආයෝජනය හා ගත කළ යුතු කාලය සැලකූ විට මෙහි විශාල ආකර්ශනීයත්වයක් නැත.

ඇමරිකාවේ දන්ත වෛද්‍යවරුන් බිහි කරන විද්‍යාල 66ක් තිබේ. මේ දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාලයකට ඇතුළු වීම සඳහා අයදුම් කිරීමටනම් අවම වශයෙන් වසර දෙකක් උපාධි මට්ටමේ පාඨමාලා හදාරා තිබිය යුතුය. ඉන් පසුව ප්‍රවේශ විභාගයකට (DAT) මුහුණ දී සමත්වීම හා සම්මුඛ පරීක්ෂණයක් වැනි තවත් කඩඉම් කිහිපයක්ම තිබේ.

මේ තරඟකාරීත්වය හමුවේ දන්ත වෛද්‍ය විදුහලකට ඇතුළු වන බහුතරයක් විද්‍යා විෂයකින් වසර හතරක ප්‍රථම උපාධියක් සම්පූර්ණ කළ අයයි. ඇතැම් අය ඊට අමතරව තවත් පශ්චාත් උපාධියක් හැදෑරු අයයි. අවම සුදුසුකම වන වසර දෙකක උපාධි මට්ටමේ පාඨමාලා පමණක් හදාරා ඇති අයෙකු දන්ත වෛද්‍ය පාඨමාලාවක් සඳහා ඇතුළත් නොකෙරෙන තරම්ය. ඇමරිකාවේ වෛද්‍ය උපාධියක් මෙන්ම දන්ත වෛද්‍ය උපාධියක්ද සැලකෙන්නේ දෙවන උපාධියක් වශයෙනි.

දන්ත වෛද්‍ය සිසුවෙකු දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාලයකදී ලබන පුහුණුවට සායනික පුහුණුවක්ද ඇතුළත්ය. කිසියම් අනු ක්ෂේත්‍රයක දන්ත වෛද්‍ය විශේෂඥයෙකු වීම සඳහා වසර 2-4 අතර කාලයක අමතර නේවාසික පුහුණුවක් ලැබිය යුතු අතර දන්ත වෛද්‍ය පර්යේෂකයෙකු හෝ දේශකයෙකු වීම සඳහා වසර 2-5 අතර කාලයක අමතර පුහුණුවක් අවශ්‍ය වේ.

මෙසේ අවශ්‍ය සුදුසුකම් සැපිරීමෙන් අනතුරුව දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීම සඳහා කිසියම් ප්‍රාන්තයකින් බලපත්‍රයක් ලබා ගත යුතුය. ඒ සඳහා ඉහත කී අනුමත උපාධි පාඨමාලාවක් සම්පූර්ණ කර තිබීමට අමතරව ලිඛිත හා ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ සමත් වීමටද සිදු වේ.

මේ සියල්ල කර දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීම සඳහා බලපත්‍රයක් ලබාගත්තද "ආණ්ඩුවෙන් රස්සා දීමක්" නැති නිසා දන්ත වෛද්‍ය සායනයක් ආරම්භ කිරීමට අවශ්‍ය උපකරණ ආදිය මිල දී ගැනීමට මූලික ප්‍රාග්ධනයක්ද අවශ්‍ය වේ. එසේ කළද, අලුත් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකුට පාරිභෝගිකයන් ආකර්ශනය කර ගැනීම අභියෝගයකි. ඒ නිසා, බොහෝ අලුත් දන්ත වෛද්‍යවරුන් රැකියාව ආරම්භ කරන්නේ ජ්‍යෙෂ්ඨ දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු යටතේය. තමන්ගේම දන්ත සායනයක් ආරම්භ කර ආදායම් ඉපැයීම සඳහා දන්ත වෛද්‍යවරයෙකුට ව්‍යාපාරික කුසලතාද අවශ්‍ය වේ.

සාමාන්‍යයෙන් එක් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ දන්ත වෛද්‍ය සහායකයින් ගණනාවක් සේවය කරන අතර එක්ස්රේ ඡායාරූප ගැනීම හා සාමාන්‍ය දත් පිරිසිදු කිරීම් වැනි මූලික කටයුතු බොහොමයක් සිදුවන්නේ මේ දන්ත වෛද්‍ය සහායකයින් අතිනි. ඇතැම් ප්‍රාන්ත වල දන්ත සහායකයෙකු වීම සඳහාද උපාධියක් අවශ්‍ය වුවත්, දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු යට‍තේ පුහුණු වීමෙන්ද දන්ත වෛද්‍ය සහායකයෙකු විය හැකිය. 2017දී දන්ත වෛද්‍ය සහායකයෙකුගේ මධ්‍යස්ථ වාර්ෂික වැටුප ඩොලර් 37,630ක් විය. මෙය සාපේක්ෂව අඩු වැටුපකි.

(Graph: http://www.businessinsider.com/which-countries-have-the-most-dentists-per-capita-2011-2; Image: https://www.unmc.edu/dentistry/)

Sunday, July 15, 2018

අයිස්ක්‍රීම් සමඟ හෙළුවෙන්...


අවුරුද්දේ හැම දවසකම වාගේ මොකක් හෝ ජාත්‍යන්තර දිනයක් හෝ ජාතික දිනයක් සැමරේ. අදත් එහෙම දවසකි. අද ඇමරිකාවේ ජාතික අයිස්ක්‍රීම් දිනයයි. ඇමරිකාවේ අයිස්ක්‍රීම් හලකට යන අයෙකුට අද දිනයේ විශාල වට්ටමක් සහිතව හෝ නොමිලේම අයිස්ක්‍රීම් කන්නට අවස්ථාව ලැබේ.


ජූලි මාසයේ තෙවන ඉරිදා දිනය 1984දී එවක ඇමරිකාවේ ජනාධිපති වූ රොනල්ඩ් රේගන් විසින් ජාතික අයිස්ක්‍රීම් දිනය ලෙස නම් කර තිබේ.

ඇමරිකාවේ අයිස්ක්‍රීම් කර්මාන්තය ලක්ෂ දෙකක පමණ පිරිසකට රැකියා සපයන, ඩොලර් බිලියන 40ක පමණ කර්මාන්තයකි. ඇමරිකාවේ වැඩිපුරම අයිස්ක්‍රීම් විකිණෙන්නේ උත්තරාර්ධ ගෝලයේ කාලගුණය වඩාත්ම උණුසුම් ජූනි හා ජූලි මාස වලදීය. ඇමරිකාවේ සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයෙකු වසරකට අයිස්ක්‍රීම් රාත්තල් 23ක් පමණ පරිභෝජනය කරයි.

අද දිනයේ මෙන්ම ඊයේ දිනයේද මෙවැනිම සැමරුමක් තිබුණේය. ඒ ජාත්‍යන්තර නිරුවත් දින සැමරුමයි. මේ දිනයේ ප්‍රභවය නවසීලන්තය සේ සැලකේ.

නිරුවත් දිනය සමරන්නෝ සදාචාර විරෝධීහු නොවන අතර වඩාත්ම සුන්දර ස්වභාවිකත්වය බව හිතන අයයි. කෙසේ වුවත්, බොහෝ තැන් වල නිරුවතින් සිටින්නට නීතියෙන් අවසරයක් නැති නිසා මේ දිනය සමරන අයට එය තමන්ට රිසි සේ කළ නොහැකිය. එසේ නමුත්, ඒ වෙනුවෙන් ඉඩකඩ සලසමින් නිරුවතින් ගුහාවක් ඇතුලේ චාරිකාවක යෙදෙන්නට ඉඩ සැලසූ නිවුයෝර්ක්හි හවු ගුහාව වැනි තැන්ද ඇමරිකාවේ තිබුණේය.

ලංකාවේ ප්‍රධානම අපනයනය ඇඟලුම් වන අතර, එම ඇඟලුම් අපනයන වලින් වැඩිම ප්‍රමාණයක් මිල දී ගන්නේ ඇමරිකානුවන් විසිනි. ඊයේ දිනය වැනි විශේෂ දවසක ඇමරිකානුවන් ටික දෙනෙකු ඇඳුම් නැතුව හිටියත්, බොහෝ ඇමරිකානුවන් බොහෝ දිනවල ඇඳුම් අඳින නිසාත්, ඒ ඇඳුම් වලින් කොටසක් ලංකාවෙන් මිලදී ගන්නා නිසාත්, ලංකාවේ ආර්ථිකයට ලැබී තිබෙන්නේ විශාල තල්ලුවකි.

(Images: https://www.wfla.com/news/local-news/deals-and-freebies-for-national-ice-cream-day/1303426750, http://howecaverns.com/, https://www.youtube.com/watch?v=eB2ypBejsrU)

Saturday, July 14, 2018

සුපර් මාර්කට් හොරු


පසුගිය ලිපියකට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස ඇනෝ කෙනෙක් විසින් දමා ඇති කමෙන්ටුවකට අනුව හා ඔහු විසින් අපව යොමු කරන පුවත් වාර්තාවකට අනුව වාර්ෂිකව ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිල්ලර වෙළඳසැල්  තුළ සිදුවන සොරකම් නිසා එම වෙළඳ ආයතන වලට සිදුවන අලාභය ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් බිලියන 9.3ක් හෙවත් එම කර්මාන්තයේ වාර්ෂික පිරිවැටුමෙන් 3%කට සමාන මුදලකි.

ඇමරිකාවේ 2017 සිල්ලර ආරක්ෂාව පිළිබඳ ජාතික සමීක්ෂණය (2017 National Retail Security Survey) අනුව, 2016 වසර තුළ ඇමරිකාවේ සිල්ලර වෙළඳසැල් වල වූ භාණ්ඩ තොග වලින් විකිණීම හැර වෙනත් හේතු නිසා අතුරුදහන් වූ භාණ්ඩ වල වටිනාකම ඇමරිකන් ඩොලර් බිලියන 48.9ක් හෙවත් එම කර්මාන්තයේ වාර්ෂික පිරිවැටුමෙන් 1.44%කි. ඊට පෙර වසරේදී මේ ප්‍රතිශතය පිරිවැටුමෙන් 1.38%ක් විය.

ඉහත සඳහන් අතුරුදහන් වූ භාණ්ඩ වල වටිනාකමින් 36.6%කට හේතුව පාරිභෝගිකයින් විසින් සිදුකළ කළ හොරකම් හා වංචාවන්ය. ඉතිරියට සේවක හොරකම් හා වංචාවන් (30.0%), දත්ත ඇතුළු කිරීමේ වැරදි (21.3%), භාණ්ඩ සැපයුම්කරුවන්ගේ වංචා හෝ වැරදීම් (5.4%) හා වෙනත් නොදන්නා කරුණු (6.8%) හේතු වේ. මේ අනුව, ඇමරිකාවේ පාරිභෝගිකයින් විසින් කරන හොරකම් හා වංචාවන් නිසා සිල්ලර වෙළඳසැල් වලට සිදුවන අලාභය එම සමාගම් වල පිරිවැටුමෙන් 0.53%කි. ඉහත සඳහන් ඕස්ට්‍රේලියානු පුවත් වාර්තාව නිවැරදිනම් ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිදුවන මෙවැනි හොරකම් වල අලාභය කිහිප ගුණයකින්ම වැඩිය.

ඇමරිකාවේ සිල්ලර වෙළඳසැලකට යන පාරිභෝගිකයෙකුට ලංකාවේ එවැනි පාරිභෝගිකයකුට නැති විශාල නිදහසක් තිබේ. ඇමරිකාවේ පාරිභෝගිකයෙකු ලංකාවේදී මෙන් වෙළඳසැලකට ඇතුළු වන්නට පෙර තමන්ගේ අතේ තිබෙන සබ්බ සකල මනාවම කවුන්ටරයක තබා යා යුතු නැත. එමෙන්ම, ලංකාවේදී මෙන් සිල්ලර වෙළඳසැලකට ඇතුළු වූ තැන් පටන් පාරිභෝගිකයාගේ පස්සෙන්ම එන වෙළඳ සේවිකාවන් ඇමරිකාවේ නැත. මා දන්නා තරමින් වෙනත් බොහෝ බටහිර රටවල තත්ත්වයද මෙසේමය.

බටහිර රටක සිල්ලර පාරිභෝගිකයෙකුට ලංකාවට සාපේක්ෂව ඉහත ආකාරයේ නිදහසක් ලබා දීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඒ නිදහස අපහරණය කරන්නන්ට හොරකම් හෝ වංචා කිරීමටද වැඩි ඉඩක් ලැබී තිබේ. ලංකාවේදී සිල්ලර පරිභෝගිකයින්ව වෙළඳ සේවකයන්ගේ දැඩි අධීක්ෂණයට ලක් වෙද්දී පවා අපමණ හොරකම් සිදුවන සන්දර්භයක එවැනි අධීක්ෂණයක් රහිත වාතාවරනයකදී හොරකම් සිදුවීමේ පුදුම වන්නට දෙයක් නැත.

අපේ පාඨකයා විසින් අපව යොමු කරන පුවත් වාර්තාවෙහිද සඳහන් වන පරිදි, ස්වයං සේවා මිලදී ගැනීම් වැඩි වන තරමට පාරිභෝගිකයින්ගේ හොරකම් හා වංචාවන්ද වැඩි වන බව පෙනේ. ඇතැම් විට ඕස්ට්‍රේලියාවේ පාරිභෝගික වංචා ඇමරිකාවට සාපේක්ෂව වැඩි වන්නට එක් හේතුවක් වන්නේ එරට ස්වයං සේවා විකිණීම් ප්‍රමාණය ප්‍රතිශතයක් ලෙස වැඩිවීම වන්නට පුළුවන.

පාරිභෝගික හොරකම් හා වංචා නිසා සිදුවන අලාභයෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් අවසාන වශයෙන් අය වන්නේ පාරිභෝගිකයින්ගෙන්මය. ඒ, සිල්ලර වෙළඳසැල් විසින් හොරකම් වල අලාභය හෝ එයින් සැලකිය යුතු කොටසක් ආවරණය වන පරිද්දෙන් ලාභ ආන්තික ඉහළ දමා ගැනීමත්, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විකිණුම් මිල ඉහළ යාමත් මඟිනි. එහෙත්, ඔවුන්ට මෙය කරන්නට වෙන්නේ සිල්ලර වෙළඳසැල් අතර තරඟයට මුහුණ දෙමින් හා පාරිභෝගික ඉල්ලුම ගැන සැලකිලිමත් වෙමින් නිසා සමස්ත අලාභයම පාරිභෝගිකයින් මත පැටවෙන්නේද නැත. පාරිභෝගික හොරකම් හා වංචා නිසා සිල්ලර කර්මාන්තයේ නියැලෙන සමාගම් වල ලාභද යම් ප්‍රමාණයකින් පහත වැටේ.

තත්ත්වය එසේනම් බටහිර රටවල් ස්වයං සේවා විකිණීම් වැඩි කරන්නට යොමු වන්නේත්, එහිදී ඕස්ට්‍රේලියාව ඉදිරියෙන් සිටින බව පෙනෙන්නේත් ඇයි?

මේ වන විට ඕස්ට්‍රේලියාවේ අවම වැටුප ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් 18.93කි. මෙය ඇමරිකන් ඩොලර් 14 ඉක්මවන මුදලකි. ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් නීතිය අනුව අවම වැටුප ඇමරිකන් ඩොලර් 7.25ක් පමණි. බොහෝ ප්‍රාන්ත වල අවම වැටුප ෆෙඩරල් අවම වැටුපට වඩා වැඩි වුවත් ඇමරිකන් ඩොලර් 14ක් තරම් වැඩි නැත.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ අවම වැටුප වෙනත් බොහෝ බටහිර රටවලටද සාපේක්ෂව ඉහළ එකක් බව ප්‍රචලිත කරුණකි.

මේ වන විට ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලරයක මිල රුපියල් 120ක් පමණ වන අතර ඒ අනුව ඕස්ට්‍රේලියාවේ අවම වැටුප රුපියල් 2270 ඉක්මවයි. එනම් පැය අටක දවසකට රුපියල් 18,170ක් පමණ මුදලකි. මේ මුදලට ලංකාවේදී මාසයක කාලයක් වෙළඳ සේවකයෙකුගේ සේවය ලබා ගැනීම අපහසු නැත. ඒ අනුව, ඕස්ට්‍රේලියාවේදී වෙළඳ සේවකයකු බඳවා ගන්නා මුදලින් ලංකාවේදී වෙළඳ සේවකයින් 20ක් පමණ බඳවා ගන්නට පුළුවන. නමුත් ලංකාවේ සුපිරි වෙළඳසැලක විකුණන භාණ්ඩ වල මිලෙහි හා ඒ නිසා හොරකමකින් සිදුවිය හැකි අලාභයේ එතරම් වෙනසක් නැත.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිල්ලර වෙළඳසැලක ලංකාවේ තරම් සේවකයින් නැත්තේ ඇයිද යන්න මෙයින් පැහැදිලි වේ.

අවම වැටුප ඉහළ යන තරමට සිල්ලර කර්මාන්තයේ ලාභ අඩුවේ. එවිට කර්මාන්තයේ රැඳී සිටීමටනම් සේවක සංඛ්‍යාව අඩු කර සේවක වියදම් කපා හරින්නට සිදු වේ. මෙය කළ හැක්කේ ස්වයංකරණය වෙනුවෙන් මුදල් ආයෝජනය කිරීම මඟිනි. ඒ නිසා, අවම වැටුප් ඉහළ යන තරමට සිල්ලර වෙළඳසැලක් ස්වයංකරණය කරන්නට වැඩි වැඩියෙන් පෙළඹේ. මේ අනුව, අවම වැටුප් වැඩිම බටහිර රටක් වන ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිල්ලර වෙළඳසැල් ස්වයං සේවා විකිණීම් ඉහළ දමන්නට වැඩි වැඩියෙන් පෙළඹීම තේරුම් ගත හැකිය.

සිල්ලර වෙළඳසැල් ස්වයංකරණය කෙරෙහි යොමුවන්නට එකම හේතුව අවම වැටුප් නොවේ. වෙනත් හේතුවක් මත සේවක වැටුප් ඉහළ ගිය විටද සිදුවන්නේ එයමය. පසුගිය දිනක මෙහි (ඇමරිකාවේ) සිල්ලර වෙළඳසැලක සේවකයින් බඳවා ගැනීම සඳහා ප්‍රදර්ශනය කර තිබුණු දැන්වීමකට අනුව ඔවුන් ගෙවන්නට සූදානම්ව සිටින පැයක වැටුප ඇමරිකන් ඩොලර් 12 ඉක්මවයි. මෙය ඇමරිකාවේ අවම වැටුපට වඩා බොහෝ වැඩි මුදලකි.

මේ දින වල ඇමරිකාවේ ආර්ථිකය වේගයෙන් වර්ධනය වන අතර විරැකියා අනුපාතය විශාල ලෙස අඩු වී තිබේ. ඒ නිසා, ශ්‍රම වෙළඳපොළේ දැකිය හැක්කේ ශ්‍රමිකයින්ට වාසිදායක තත්ත්වයකි. අඩු කුසලතා සහිත සංක්‍රමණිකයින්ට ඇමරිකාවට පැමිණ රැකියාවක් කිරීම වඩා අසීරු වී තිබීමද මේ තත්ත්වයට දායක වී තිබේ. මේ හේතුව නිසා, ඇමරිකාවේ සිල්ලර වෙළඳසැල්ද ස්වයංකරණය වේගවත් කරමින් සිටින බව පෙනෙන්නට තිබෙන දෙයකි.

මුලින් සාකච්ඡා කළ ඕස්ට්‍රේලියානු පුවත් වාර්තාවෙන් පෙන්වන පරිදි ස්වයංකරණය ඉහළ යාමට අනුරූපව හොරකම් හා වංචාද ඉහළ යන බව පෙනේ. ඕස්ට්‍රේලියාව හා අදාළ දත්ත නිවැරදිනම්, විකිණීම ස්වයංකරණය කිරීමෙන් ලැබෙන වාසිය පිරිවැටුමෙන් 1%ක් වෙද්දී හොරකම් වල අලාභය පිරිවැටුමෙන් 3%කි. එම වාර්තාවටම අනුව ස්වයංකරණය කළ වෙළඳසැල්වල හොරකම් ප්‍රමාණය 52% සිට 86% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. මේ තත්ත්වය මෙසේ පැවතීමෙන් පෙනෙන්නේ ස්වයංකරණය නොකළද හොරකම් නිසා අවම වශයෙන් පිරිවැටුමෙන් 2%ක අලාභයක් සිදුවන බවයි. එසේ නැත්නම් මේ සිල්ලර වෙළඳසැල් 1%ක වාසියක් වෙනුවෙන් ස්වයංකරණය හඳුන්වා දෙන්නට හේතුවක් නැත.

මෙයටම අදාළ තවත් කරුණක් වන්නේ එක් පැත්තකින් ශ්‍රම වෙළඳපොළේ මිල ගණන් ස්වභාවිකව හෝ අවම වැටුප් හරහා කෘතිමව ඉහළ යද්දී, තාක්ෂණයේ දියුණුව නිසා ස්වයංකරණය කිරීමේ පිරිවැය පහළ යාමයි. ඒ නිසා, ස්වයංකරණය සමඟ හොරකම් ඉහළ ගියත්, සිල්ලර වෙළඳසැල් ස්වයංකරණය කිරීමේ ප්‍රවනතාවය ආපසු හැරවෙන්නට වැඩි ඉඩක් නැත. ඒ වෙනුවට සිදුවනු ඇත්තේ මිනිස් ශ්‍රමය යොදා නොගනිමින් ස්වයංකරන ක්‍රමවේද හරහාම හොරකම් වැළැක්වීමේ ක්‍රියාමාර්ග වැඩි දියුණු කිරීම වෙනුවෙන් මේ සමාගම් වැඩි වැඩියෙන් ආයෝජනය කරනු ලැබීමයි.

Friday, July 13, 2018

ප්‍රශ්නය පෙම්වතිය වූ විට...


"ගුරුජී මේ ක්‍රිෂ්ට ප්‍රශ්ණ කීපයකට පිළිතුරු හොයාගන්ට උවමනා වෙලා තියනව…...ඒත්…"

"ඔව් මොකක්ද ඒත්?" ගුරුජී ඇහුව.

"ගුරුජී ක්‍රිෂ්ට මෙහෙ, අපේ ආශ්‍රමයෙ ගතකරන්න පුලුවන් පැය දෙකක් විතරයි."

"ඇයි?.... පැය දෙකකට පස්සෙ මොකද වෙන්නෙ? "

"පැය දෙකකට පස්සෙ ක්‍රිෂ් එයාගෙ පෙම්වතිය මුණ ගැහෙන්න යොදාගෙන තියනව"

"ඒ කියන්නෙ ක්‍රිෂ් ඔබට ඔබේ ජීවිතේ විසඳාගත යුතු ප්‍රශ්ණවලට වැඩිය ඔබේ පෙම්වතිය වැදගත්...එහෙමද?"

"ඇත්තම කිව්වොත් ගුරුජී මගේ පෙම්වතිය තමයි විසඳාගත යුතු ප්‍රශ්ණය.." මම බිම බලාගෙන කිව්ව.

නිදහස් සිතුවිලි ලියන රවී උන්නැහේ දැන් ටික කලක සිට කොටස් වශයෙන් පරිවර්තනය කරන චේතන් භගට් උන්නැහේගේ නවකතාවේ අලුත්ම කොටස ඉවර වී තිබෙන්නේ ඔයාකාරයෙන්ය. කතාවේ ක්‍රිෂ්ට වගේම අපි කාටත් අපි ඉන්නා ආශ්‍රම වල ගත කරන්නට අසීමිත කාලයක් නැත. ඒ නිසා ඒ ඉන්න ටික කාලය තුළ අපට තේරීමක් ඇති හැම විටකම හොටු හූල්ල හූල්ලා නාහෙන් අඬමින් ඉන්නවා වෙනුවට අප කළ යුත්තේ ටිකක් හෝ වැඩිපුර සතුටින් ඉන්නට උදවු වන විකල්පයක් ඇත්නම් එය තෝරා ගැනීමයි.

මේ ආශ්‍රමයට පැමිණි දා සිටම ප්‍රශ්න වල අඩුවක් නැත. ජීවිතය කියන්නේ ඒ ප්‍රශ්න වලට විසඳුම් හොයන තේරීම් ගොඩකි. විසඳාගත යුතු ප්‍රශ්ණය පෙම්වතිය වූ විට ප්‍රශ්නය තරමක් සංකීර්ණය. ඒ තමන්ගේ සතුටට තමන්ගේ තේරීම් මෙන්ම පෙම්වතියගේ තේරීම්ද බලපාන බැවිනි.

ප්‍රශ්ණය පෙම්වතිය වූ විට ප්‍රශ්නය විසඳාගත හැකි ක්‍රම කිහිපයක්ම තිබේ. පළමුවැන්න පෙම්වතිය තමන්ට අවශ්‍ය ආකාරයට හදා ගැනීමයි. දෙවැන්න පෙම්වතියට ගැලපෙන ආකාරයට තමන් වෙනස් වීමයි. තුන්වැන්න පෙම්වතිය අතහැර දැමීමයි. මේ තුනෙන් හොඳම තේරීම කුමක්ද යන්න එක් එක් පුද්ගලයාට සාපේක්ෂ දෙයකි.

මෙහි පෙම්වතිය වෙනුවට තවත් බොහෝ දේ ආදේශ කර ගන්නට පුළුවන.


(Images: https://migrationdataportal.org/themes/international-migrant-stocks, https://www.hotstar.com/movies/2-states/1000034502)

Wednesday, July 11, 2018

සිවුරු හොරු, සුදු රෙදි හොරු හා තැපැල් හොරු


"ඔබ දන්නවා ද, මා 1995 ලංකාවෙන් ආ පසු මා මගේ අම්මාට යැවූ එකදු ලිපියක්වත් ඇයට ලැබුණේ නැති බව?

ඒ එක් ලිපියක යාවත්කාලීන කිරීමට කියා යැවූ මගේ ඔටෝමොබයිල් ආයතනයේ රියදුරු බලපත්‍රයත් තිබුණා!

එරෝග්‍රෑම් නම් අතරමග දී නැති නොවී නිවසට ලැබී තිබුණා!

තුන්වෙනි ලිපිය ද නොලැබුණු පසු මා සාමාන්‍ය තැපෑලේ ලිපි යැවීම නතර කළා. ලියකියවිලි සහිත ලිපි ලියාපදිංචි කර යැව්වා. පසුව අම්මාගේ නිවසට දුරකථනයක් ලැබීම නිසා ලිපි ලිවීම අනවශ්‍ය වී ගියා!"

ඉහතින් තිබෙන්නේ මෙහි පළ වූ පෙර ලිපියකට රසික සූරියආරච්චි විසින් දමා ඇති ප්‍රතිචාරයකි. මෙය විදෙස් රටක සිට ලංකාවට ලිපි එවා ඇති හෝ එවැනි ලිපි ලැබූ බොහෝ දෙනෙකුගේ පෞද්ගලික අත්දැකීමක් බව මගේ අදහසයි.

දශක කිහිපයකට පෙර මට ලැබුණු විදෙස් ලිපි කිහිපයක්මද මේ අයුරින් අතුරුදහන් වුණේය. වරක් එසේ අතුරුදහන් වූයේ එවකට විදෙස්ගතව සිටි මගේ අනාගත බිරිඳ විසින් එවූ ඡායාරූප ගණනක් සහිත ලිපියකි. මේ ඡායාරූප අතර ඒ අවස්ථාවේදී මට අවශ්‍යව තිබූ ඡායාරූප කිහිපයක්ද විය. ලිපිය බරට තිබුණු නිසා එහි වටිනා යමක් තිබිණැයි කිසියම් තැපැල් සේවකයෙකු විසින් උපකල්පනය කරන්නට ඇත.

දැන් කොහේ හෝ නීතිඥයෙකු ලෙස කටයුතු කරන්නේයැයි මා සිතන මගේ නීති විද්‍යාල බැචෙක් ඔහුගේ සිසු අවදියේදී තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුවේ විදේශ පාර්සල් අංශයේ සේවය කළේය. ඔහු හරහා එහි කටයුතු සිදුවන ආකාරය හොඳින් දැන සිටි නිසා ඉහත අවස්ථාවේදී නැවතත් එවැනි දේ තැපෑලෙන් නොඑවන සේ මගේ අනාගත බිරිඳගෙන් ඉල්ලා සිටිනු හැර වෙනත් යමක් මම නොකළෙමි.

ඉන් පසුව, මට ලොකු බලපෑමක් සිදු කළ තවත් මෙවැනිම අවස්ථාවක් වූයේ මගේ TOEFL විභාග ප්‍රතිඵලය තැපෑලේදී අතුරුදහන් වීමයි. ඉල්ලීමක් කිරීමෙන් පසුව දෙවන වරට මේ ප්‍රතිඵලය ලියාපදිංචි තැපෑලෙන් එවා තිබුණත් කිසියම් හෝ හේතුවක් නිසා එය අතට ලැබෙන්නට සති පහක් හෝ හයක් ගත වී තිබුණේය. ඒ වන විට කලින් නගින්නට හිතා සිටි කෝච්චි ගණනාවක්ම පිටත් වී හමාරය.

ලිපි තුළ බහා එවන වටිනා දේවල් හොරකම් කිරීමේ අරමුණින්ද, ඊර්ෂ්‍යාව හේතුවෙන් දන්නා කියන කෙනෙකුගේ රැකියා අවස්ථාවක් හෝ වෙනත් වාසියක් අහිමි කිරීමේ අරමුණින්ද තැපැල් සේවකයින් විසින් ලිපි අතුරුදහන් කිරීම ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු අත්දැකීමක් විය නොහැකිය. පහත විස්තර කරන මගේ මෑතකාලීන අත්දැකීමකින් පැහැදිලි වූ පරිදි තැපැල් සේවකයින්ගේ හොරකම් ලංකාවේ තවමත් දුලබ නැත.

මා පෙර මෙහි ලියූ පරිදි, පසුගිය මාසයේ මුල මගේ පියා වෙනුවෙන් දුන් තෙමසේ දානය පැවැත්වුනේය. මේ කටයුත්තට දින කිහිපයකට පෙර ගෙදර සියල්ලන්ම හදිසියේම කලබල වූයේ විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් එවූ රතු බිලක් දැකීමෙනි. එහි පෙන්වන ආකාරයට පියාගේ මරණයෙන් පසුව ලැබුණු බිල්පත් තුනක්ම පියැවී නැත. ඒ හේතුව මත බණ හා දානය පැවැත්වෙන අවුඅස්සේ හදිසියේම ලයිට් කැපුවොත් වෙන්නේ මහා ජංජාලයකි!

මගේ පියා ජීවත්ව සිටියදී, ඔහු මිය යාමට පෙර මාසය දක්වාම, ගෙදර සියලු බිල්පත් නිසි වෙලාවට ගෙවා දැමූ අතර ඒවා පිළිවෙලකට ගොනු කරමින් වාර්තා තබා ගත්තේය. පියාගේ මරණයෙන් පසුව එක් එක් මාසයේ මේ කටයුත්ත කර තිබුණේ එක් අයෙක් විසින් නොවේ. ඒ නිසා, සිදුවී ඇති දෙය තෝරා බේරා ගන්නට පසුගිය මාස තුනෙහි බිල්පත් පිරික්සීමටත්, එක් එක් මාසයේ විදුලි බිල ගෙවීමේ වගකීම භාර ගෙන තිබුණු පවුලේ සාමාජිකයින් විමසන්නටත් සිදුවිය.

කියන විදිහට කවුරු හෝ විසින් සියලුම බිල්පත් ගෙවා තිබේ. ගෙවූ බිල්පත් වල රිසිට්පත්ද තිබේ.

පෙර මාස වල බිල්පත් පිරික්සීමේදී පෙනී ගියේ තැපැල් කන්තෝරුවට මුදල් ගෙවීමෙන් පසුව එය විදුලි බිල්පතේ යාවත්කාලීන වන්නට මාසයක් හෝ දෙකක් ගත වන බවයි. පියා ජීවත්ව සිටියදී සිදුකළ ගෙවීම් දෙකක්ම ඔහුගේ මරණයෙන් පසු ලැබුණු මේ බිල්පත් වල යාවත්කාලීන වී තිබුණේය. අලුත් බිලක් ලැබෙන හැම විටම වාගේ පැරණි ගෙවීමක්ද යාවත්කාලීන වී තිබුණු නිසා, හැම විටම වාගේ බිල්පත් වල මාසයක හෝ දෙකක හිඟයක් පෙන්නුවත් කවදාවත් රතු බිලක් ලැබෙන තැනට වැඩේ දිග්ගැස්සී නැත.

මෙවර අවසන් ගෙවීම් තුනක්ම යාවත්කාලීන වී නැත. ඊට අමතරව තවත් දෙයක් සිදු වී තිබේ. පියාගේ අවමංගල්‍ය උත්සවය පැවැත්වුණු මාසයේ විදුලි බිල සාමාන්‍ය බිල මෙන් තෙගුණයකට කිට්ටුය. ඒ නිසා, එයින් ඇති වූ සෘණ ශේෂය නිෂ්ක්‍රීය කරන්නට වෙනදා මෙන් පැරණි ගෙවීම් එකක් නොව තුනක්ම අවශ්‍ය වී ඇත. ඒ නිසා, විදුලි බිලෙන් පෙන්වන පරිදි, තෙමසකට වැඩි කාලයක් පුරා දිවෙන හිඟයක් ඇත. මේ "ලොකු බිල" යාවත්කාලීන වූවානම් අවුලක් නැත.

ප්‍රශ්නයට මුල පියාගේ අවමංගල උත්සවය පැවැත්වුණු මාසය වෙනුවෙන් ගෙවිය යුතුව තිබුණු ලොකු බිල බව පැහැදිලිය. එය යාවත්කාලීන වීම සඳහා ප්‍රමාණවත් කාලයක් මේ වන විට ගත වී ඇත. (අනෙක් මාස වල බිල් වලට සාපේක්ෂව ලොකු බිලක් කියා කිවුවත් මෙය මහා ලොකු මුදලක් නොවේ.)

කාගේත්, විශේෂයෙන්ම පෙර කී ලොකු බිල ගෙවීමේ වගකීම දරා තිබුණු මගේ බාල සොයුරාගේ, අවධානය එම බිල වෙත යොමු විය. ඔහු විසින් නිරීක්ෂණය කර පෙන්වා දුන්නේ ලදුපතෙහි ගිණුම් අංකය ලියා ඇති තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරියගේ "0" හා "6" ඉලක්කම් වල වෙනසක් දැකීම අමාරු නිසා ගෙවූ මුදල වෙනත් ගිණුමකට බැර වී තිබෙන්නට හැකි බවයි.

මේ අනුව, තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරියව විමසන ලදුව ඇය විසින් සහතික කර කියා තිබෙන්නේ අදාළ දිනයේදීම ගෙවූ මුදල විදුලිබල මණ්ඩලයට යවා ඇති බව හා ගිණුම් අංකය වරද්දා නැති බවත්ය. ඇයට අනුව ප්‍රශ්නය විදුලිබල මණ්ඩලයේය. විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ගෙවූ මුදල් යාවත්කාලීන කළ විට ප්‍රශ්නය විසඳෙනු ඇත.

කොහොම වුණත්, දානය කට ළඟ තියෙද්දී විදුලිය විසන්ධි කරනු ලැබීමේ සුළු හෝ අවදානමක් ගන්නට මගේ සොයුරිය කැමති වුණේ නැත. ඒ නිසා, මුදල් ලැබී ඇති බව විදුලිබල මණ්ඩලයෙන් තහවුරු කරගන්නට තීරණය කෙරිණි. සොහොයුරෙකු විසින් ඒ කාර්යය භාර ගත්තේය.

"අන්තිම මාස දෙකේ සල්ලි ගිහින් තියෙනවා. ඒත් අර ලොකු බිල ගිහිං නෑ. වැරදිලා වෙන එකවුන්ට් එකකට ගිහිල්ලත් නෑ..."

"ඒ කියන්නේ තැපැල් කන්තෝරුවේ ප්‍රශ්නයක්. සල්ලි ගෙවපු රිසිට් එක පෙන්නුවෙ නැද්ද?"

"ඒගොල්ලො කියන්නෙ රිසිට් මොනව තිබුණත් මණ්ඩලේට සල්ලි ලැබුනෙ නැත්නම් ඒගොල්ලන්ට කරන්න දෙයක් නෑ කියල!"

මේ අනුව, ප්‍රශ්නය විසඳාගත යුතුව තිබෙන්නේ තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරිය සමඟ බව පැහැදිලිය. එක්කෝ ඇය විසින් වංචාවක් කර තිබේ. එසේ නැත්නම් මුදල් සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී කිසියම් තාක්ෂණික වරදක් සිදුව තිබේ.

මුලින් කිසිසේත්ම පිළිනොගත්තත්, ඉහළට පැමිණිලි කරන බව දැඩි සේ කියා සිටීමෙන් පසුව තමන් විසින් විදුලිබල මණ්ඩලයට අදාළ මුදල නොයැවූ බව පිළිගත් ඇය එම මුදල් වහාම විදුලිබල මණ්ඩලයට යැවීමට කටයුතු කළාය. ගෙවීම විදුලිබල මණ්ඩලයට ලැබුණු බවද තහවුරු කර ගත හැකි විය.  අප මුහුණ දී සිටි අවදානම දුරු විය.

ගමේ දන්නා හඳුනන පවුලක දැරිවියක වන මේ තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරිය වංචාවක් කර තිබුණු බව ඉතා පැහැදිලිය. ඒ වංචාව කල් පසු වී වුවත් අතේ මාට්ටු වීමට නියමිතව තිබුණු බවද පැහැදිලිය. ඇතැම් විට පුරුද්දක් ලෙස ලැබෙන බිල්පත් වල ශේෂය පියවා දමනු මිස පසුගිය ගෙවීම් නිවැරදිව යාවත්කාලීන වූයේදැයි නොබලන අයගේ මුදල් ඇය විසින් මේ අයුරින් වංචා කරනවා වන්නටද පුළුවන. විදුලි බිල්පත් නිසි කලට පිළිවෙලට යාවත්කාලීන නොවන නිසා ගෙවූ මුදල් ගිණුමට බැර වූයේදැයි පිරික්සීමද සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට පහසුවෙන් කළ හැකි කටයුත්තක් නොවේ. ඒ නිසා, මේ වර්ගයේ හොරකම් අහුවෙන්නේද තැපෑලෙනි. තැපෑලෙන් අහුවන ආකාරයේ හොරකම් කරන තැපැල් හොරුන් සිටින්නේ තැපැල් කන්තෝරු වල පමණක්මද නොවේ.

මගේ අදහස වූයේ හොරකම ලොකු වුවත් පොඩි වුවත් මෙය හොරකමක් බැවින් අප විසින් මේ ගැන අදාළ තැනකට පැමිණිලි කළ යුතු බවයි. එහෙත්, ඒ වන විට අපේ ප්‍රශ්නය විසඳී තිබුණු නිසා පවුලේ අනෙක් කිසිවෙකුට ඒ සඳහා උවමනාවක් නොතිබුණා පමණක් නොව මේ වගේ "පොඩි දෙයකට" අහිංසක දැරිවියකගේ රස්සාව අවදානමේ හෙලීම මහා අපරාධයක් බව ඔවුන් වැඩි දෙනෙකුගේ අදහස විය. ඒ නිසා, මට මගේ යෝජනාව අකුලා ගන්නට සිදු විය.

හොරකම් ගැන ලංකාවේ ගොඩක් දෙනෙකුගේ ආකල්පය අපේ ගෙදර අයගේ ආකල්පයට සමානය. කවුරුත් හොරකම් ගැන විවේචනය කරති. හොරුන්ට දඬුවම් දිය යුතු බව කියති. එහෙත්, ඒ වෙනුවෙන් මුල පුරන්නට හෝ පෞද්ගලිකව උදවු කරන්නට කවුරුවත් කැමති නැත.

හොරකමේ පාඩුව තමන්ටම වූ විට බොහෝ දෙනෙක් පරල වේ. එහෙත්, එය තමන්ටම නොවූ විට හෝ හොරකම නිසා තමන්ට සිදුවන පාඩුව පැහැදිලි ලෙස දෘශ්‍යමාන නොවන විට බොහෝ දෙනෙක් කරන්නේ හොරකම ගැන කතා කරන අතරම හොරාට අනුකම්පා කිරීමයි. මෙහිදී සුලබව යොදාගන්නා තර්කයක් වන්නේ මේ හොරකමට වඩා ලොකු වෙනත් හොරකම් රටේ ඕනෑතරම් සිදුවන බවයි. හොරා කිසියම් හෝ සම්බන්ධයක් ඇති කෙනෙක්නම් හොරා වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අයගේ අඩුවක් නැත. මේ මනෝභාවය ලොකු කුඩා භේදයක් නැතිව සුදු රෙදි හොරුන්ට, සිවුරු හොරුන්ට වගේම තැපැල් හොරුන්ටද වාසියකි.

Monday, July 9, 2018

පේරාදෙණි කසල...


පේරාදෙණියේ උපාධි ප්‍රධානෝත්සවයකින් පසුව ඉතිරි වූ කසල මේ දවස් වල රටම ගඳ ගස්වයි. කොටසක් මේ ඉතිරි වූ ආහාර තලු මරමින් රස විඳිද්දී, තවත් කොටසක් "බීල හිටියත්, නොබී හිටියත් ඒ ඔබමයි!" පදනමින් මේ ක්‍රියාව සාධාරණීකරනය කරන්නට දඟලති. ඒ අතර, මේ දෙස විවේචනාත්මකව බලන පේරාදෙණියේ ආදි විද්‍යාර්ථීන් කිසියම් ප්‍රමාණයක්ද දකින්නට ලැබේ.

මීට පෙර නවක වදය වැනි වෙනත් කාරණා හා අදාළවද මෙවැනි බෙදීමක් දකින්නට පුළුවන් විය. නවක වද විවේචකයින් අතර වැඩිපුරම සිටියේ ලංකාවේ රජයේ සරසවියකින් උපාධියක් ලබා නොගත් අයයි. රජයේ සරසවියක ඉගෙනුම ලබා තිබුණු බොහෝ දෙනෙකු කළේ තමන්ගේ "උප සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කරගැනීම" ඉදිරියට දමමින් සෘජුව හෝ වක්‍රව නවක වදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමයි.

ඉකොනොමැට්ටා කවර අයුරකින් හෝ ලංකාවේ රජයේ සරසවි වල පවතින නවක වදය අනුමත කරන්නේ හෝ සාධනීය දෙයක් ලෙස සලකන්නේ නැත. අවම වශයෙන් ලංකාවේ සරසවි වල තිබෙන උප සංස්කෘතිය මාාාාර එකක් කියා සිතන්නේද නැත. එසේ වුවත්, ඒ අවස්ථාවේදී නවක වදය ගැන විවේචනාත්මකව පළ වූ අදහස් බොහොමයක් කියවද්දී කිසියම් කොයිල් ගතියක් දැනුණේය. බොහෝ දෙනෙකු විසින් විවේචනය කර තිබුණේ සරසවි වල පවතින නවක වදය සේ ඔවුන් හිතා සිටි දෙයයි. නවක වදය කුමක්දැයි හරියටම දැනගෙනම එය විවේචනය කළේ සාරස නමින් මල්ලේ පොල් වියුණුව ලියූ කුමාර කළුආරච්චි වැනි ඉඳහිට අයෙක් පමණි.

නවක වදයට මුහුණ දී ඇති අයෙකුට එසේ නොවන අයෙකු ඒ ගැන කරන විවේචන වල ඇති අවුල් ගතිය එකවරම පෙනේ. ලංකාවෙන් පිටතට කිසිදා ගොස් නැති අයෙකු ඇමරිකාව විවේචනය කරන විට හෝ ඇමරිකාව ගැන අදහස් පල කරන විට ඒ බව පැහැදිලිව පෙනෙන එක වැලැක්විය නොහැකිය. එහෙත්, ලංකාවේ රජයේ සරසවි ගැන අදහස් පළ කිරීම සඳහා ඒ සරසවියකින් උපාධියක් ලබා තිබීම අනිවාර්ය අවශ්‍යතාවයක් නොවේ. ඇමරිකාව විවේචනය කරන්නට ඇමරිකාවට ගොස් තිබිය යුතු නැත. හඳ ගැන කතා කිරීමේ අයිතිය තිබෙන්නේ නීල් ආම්ස්ට්‍රෝන් වැනි හඳට පය ගසා ඇති අතළොස්සකට පමණක් නොවේ.

ලංකාවේ සරසවි වල සිදුවන නවක වදය හෝ වෙනත් ක්‍රියාවක් විවේචනය කෙරෙන විට "කැම්පස් ගිහින් නැති කෙනෙක්ට කොහොමද ඕක තේරෙන්නෙ?" කියා ආපසු ප්‍රශ්න කිරීම විවේචනයට පිළිතුරක් නොවේ. මෙය විවේචකයාට මළ පනින ප්‍රතිචාරයක් බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. එහෙත්, බොහෝ විට සිදු වන්නේද එයයි. මේ ක්‍රියාවලියේ අවසන් ප්‍රතිඵලය ලෙස සිදු වී තිබෙන්නේ ලංකාවේ කැම්පස් එකකට ගොස් ඇති අයගේ කල්ට් එකක් ඇති වීම හා ඒ කල්ට් එකෙන් පිට අය කල්ට් එක කෙරෙහි වෛර කරන්නට පටන් ගැනීමයි. මෙය සිදුවන්නේ සරසවි හා අදාළව පමණක්ද නොවේ.

සමාජ ජාලා වල සංසරණය වූ පේරාදෙණිය උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයෙන් පසු ක්‍රීඩාගාරයේ ඡායාරූපය හිත කම්පනය කරවන්නක් බව කිව යුතු නොවේ. උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයෙන් පසුව ක්‍රීඩාගාරයේ තත්ත්වය එවැනි වීනම් එහි කතා කරන්නට දෙයක් තිබේ.

කියවන්නන් අතර නොදන්නා අය සිටීනම්, ඉකොනොමැට්ටා පේරාදෙණිය සරසවියේ වසර හතරකට වැඩි කාලයක් ගෙවා තිබේ. කොළඹ සරසවිය ඇසුරේද එපමණම කාලයක් ගෙවා ඇති අතර මොරටුව, ජපුර, කැලණිය හා රුහුණ සරසවි වලටද බොහෝ වර ගොස් තිබේ. ඇතැම් විට නැවැතී සිට තිබේ. එබැවින්, මේ කරුණ හා ලංකාවේ සරසවි හා අදාළ වෙනත් කරුණු වලදී ඉකොනොමැට්ටාගේ අදහස් ලංකාවේ සරසවි එතරම් ඇසුරු කර නොමැති අයෙකුගේ අදහස් වලට වඩා එවැනි ඇසුරක් ඇති අයගේ අදහස් වලට කිට්ටු වීමට ඉඩතිබීම ස්වභාවිකය. ඒ නිසා ඇතැම් පාඨකයින්ට මේ ලිපිය "මධ්‍යස්ථ" නොවන සේ පෙනෙන්නට පුළුවන.

ඉකොනොමැට්ටා ලංකාවේ සරසවි ඇසුරු කළ කාලයේ ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙකු කසළ බැහැර කිරීම ගැන අද තරම් සංවේදීව සිටියේ නැත. ඒ කාලයට සාපේක්ෂව දැන් ලංකාවේ මංමාවත් බොහෝ පිරිසිදුය. කසල බැහැර කිරීම සඳහා පහසුකම් වැඩිය. කසල බැහැර කිරීමේ වැදගත්කම ගැන වැඩි දෙනෙකු දැනුවත්ය. ඉකොනොමැට්ටා පේරාදෙණියේ කල් ගෙවූ කාලය කසල කෙසේ හෝ, කොතැනකට හෝ බැහැර කර නිදහස් වෙන්නට ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙක් මැලි නොවූ කාලයකි.

පේරාදෙණි සරසවි බිමේ කසළ බැහැර කිරීමේ ක්‍රමවේදය ඒ කාලයේදීත් ඉතා ප්‍රශස්ත මට්ටමක තිබුණේය. එහි ගෞරවය වැඩි වශයෙන්ම හිමි විය යුත්තේ සරසවි පරිපාලනයට වුවත්, පරිපාලනයට ඒ තත්ත්වය එසේ පවත්වා ගන්නට ඉඩ ලැබුණේ සරසවි සිසුන් අති මහත් බහුතරය ඇතුළු සරසවි ප්‍රජාවේ සහයෝගය නිසාය. ඒ දින වල රටේ බොහෝ තැන් වල සාමාන්‍ය දෙයක් නොවූවත්, සරසවි බිම තුළ අතේ දුරකින් කුණු බක්කියක් හොයා ගැනීම අමාරු දෙයක් වුණේ නැත. ඒ කුණු බක්කියකට කසල බැහැර නොකර කොහේ හෝ තැනක දමා එන අයෙකු වීනම් එය ව්‍යතිරේඛයක් මිස සාමාන්‍ය තත්ත්වය නොවීය.

පොදුවේ ගත් කළ දුම් බොන්නෝ ඉහත රීතියට ව්‍යතිරේඛයක් වූහ. මෙය ඇමරිකාව ඇතුළු බටහිර රටවලදීද නිරීක්ෂණය කළ හැකි චර්යාවකි. එමෙන්ම, පෝස්ටර් ගැසීමේදී සරසවි සිසුන් සුදුසු තැන් හෙව්වේ නැත. ඒ හැර, මගේ පෞද්ගලික අත්දැකීම් අනුව, හිතුමතේ කසල බැහැර කරන සරසවි සිසුන් නොසිටියේයැයි කිව නොහැකි නමුත් එවැන්නන් සිටියේ ඉතා අඩුවෙනි. උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය පැවැත්වුණු සරසවි ක්‍රීඩාගාරය හා පොදු කාමර වැනි තැන් සිසුන් එකතු වන විවිධ කටයුතු වෙනුවෙන් යොදාගත් අවස්ථා ඉතා සුලභ වූ අතර ඉකොනොමැට්ටා පෞද්ගලිකවද මෙවැනි උත්සව, රැස්වීම් හෝ හමු විශාල ගණනක සංවිධායකයෙකුව සිට තිබේ.

එවැනි කටයුත්තක් වෙනුවෙන් පොදු ස්ථානයක් ප්‍රයෝජනයට ගැනීමේදී පූර්ව කොන්දේසියක් වන්නේ අදාළ කටයුත්ත අවසන් වූ පසුව ස්ථානය හොඳින් පිරිසිදු කර මේස පුටු ආදිය කලින් පැවති ආකාරයටම නැවත අසුරා යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමයි. පූර්ව කොන්දේසි අලිඛිත වුවද සංවිධායකයින් මේ වගකීමෙන් බැහැර වුනේ නැති අතර අනෙකුත් බොහෝ සිසුන්ගෙන්ද මේ අවසන් කාර්යයට නොමසුරු සහයෝගයක් ලැබුණේය. ඉකොනොමැට්ටා ක්‍රියාකාරීව සිටි විශාල සාමාජිකත්වයක් තිබුණු පේරාදෙණිය සරසවියේ ඇතැම් සංගම් වලින් රටේ වෙනත් තැන් වල කසල ඉවත් කිරීමේ වැඩසටහන් පවා ක්‍රියාත්මක කළ අතර එවැනි දේ තවමත් සිදුවෙමින් පවතී.

උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයෙන් පසු ක්‍රීඩාගාරය පැවති තත්ත්වය ඉහත කිසිදු කරුණක් හේතුවෙන් සාධාරණීකරණය නොවන බව ඉතා පැහැදිලිය. ඒ නිසා, ඒ ඡායාරූපය දුටු විට සරසවි ඇසුර අඩු අයෙකුට කේන්තියක්ද, ඉකොනොමැට්ටා වැනි සරසවි ඇසුර හුරු අයෙකුට විමතියක්ද ඇති වන්නේ නිරායාසයෙනි.

"පේරාදෙණිය ගැන කැම්පස් ගිහිං නැති එවුං දන්නෙ මොනවද?" කියා ප්‍රශ්නය මඟ හැර යාමෙන් මේ කේන්තිය හෝ විමතිය අඩු වන්නේ නැත. එය එසේ වීමටනම්, කරුණු දන්නා කවරෙකු හෝ විසින් පැහැදිලි කිරීමක් කළ යුතුය.

පේරාදෙණියේ ඉංජිනේරු පීඨ ආචාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු වන (මගේ පෞද්ගලික මිතුරෙකු නොවන) අයිඑම්එස් සත්‍යප්‍රසාද් විසින් ඔහුගේ වත්පොත් පිටුව හරහා මේ අවශ්‍ය පැහැදිලි කිරීම කර තිබේ. මේ සටහන ඔහු විසින් පොදු අවකාශයට මුදා හැර ඇති නිසා ඔහුගේ අවසර රහිතවම මෙහි පහත පළ කෙරේ.

පේරාදෙණියේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය සහ කසළ බැහැර කිරීම
-----------------------------------------------------------------
ශ්‍රී ලංකාවේ සියළු විශ්ව විද්‍යාල අතරින් ස්වකීය උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය විශ්ව විද්‍යාලයය තුළම නොකඩවා පවත්වාගෙන එන විශ්ව විද්‍යාලයය පේරාදෙණි විශ්ව විද්‍යාලයයි. එක් වසරකදී දළ වශයෙන් තුන්දහසක් පමණ වූ වැඩිම සිසු සිසුවියන් පිරිසක් උපාධි ලබන්නේත් මෙහිය. මුලදී එක් සැසියක් ලෙස පැවැත්වුණු උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය දැන් සැසි දෙකක් ලෙස පැවැත්වේ. මේ එක් සැසියකට දෙමාපියන්ද ඇතුළුව දෙදහස් අටසියයක පමණ පිරිසක් ශාලාව ඇතුළත සිට සහභාගිවේ. මේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය සංවිධානය කිරීම මාස කිහිපයක් තිස්සේ අධ්‍යයන හා අනධ්‍යයන සේවක මණ්ඩල වල සාමාජිකයන් විසින් කරනු ලෑබේ. හැම වසරකම එහි සංවිධාන කටයුතු කිසියම් පීඨයක මූලිකත්වයෙන් පත්කරගන්නා කමිටුවක් විසින් සිදුකෙරේ. මම විවිධ අවස්ථාවන් වලදී මෙවන් කමිටු කිහිපයක සේවය කර ඇත්තෙමි. 2015 වසරේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය ඉංජිනේරු පීඨය විසින් සංවිධානය කරන ලද අතර එහි ප්‍රධාන උප කමිටු පහෙන් එකක් වන ආරක්ෂාව, රථවාහන පාලනය හා ප්‍රථමාධාර සම්බන්ධීකරණය සඳහා වූ උප කමිටු සභාපතිවරයා ලෙස ද කටයුතු කර ඇත්තෙමි. මෙය මාස ගණනක් තිස්සේ අභ්‍යන්තර හා බාහිර ආයතන රාශියක සහයෝගය ඇතිව කෙරෙන කටයුත්තකි. ප්‍රධාන කමිටුව මුලදී මාසිකව ද ඉන්පසුව සතිපතාම පාහේද රැස් වී සංවිධාන කටයුතු සමාලෝචනයක් සිදු කෙරේ. කිසියම් වසරක උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයේ කටයුතු නිසිපරිදි සිදුකර ගැනීමට අවශ්‍යවන තීරණ මෙකී කමිටු විසින් ගනු ලැබේ. මේ ක්‍රමෝපායයන් සාමාන්‍යයෙන් වසරින් වසර මතුවන සුවිශේෂී අවශ්‍යතා අනුව වෙනස් වේ.
මේ සංවිධාන ව්‍යූහය ගැන පවසන්නට අවශ්‍ය වුණේ මෙවර උපාධි ප්‍රදානෝත්සව ශාලාවේ කසල ඉවත්කිරීම නිසි ලෙස සිදු නොවිනැ'යි කියා හෝ සිසුන් විසින් ශාලාව හැඩි කර තිබිණැ'යි නැගෙන මැසිවිලි නිසාය. මම ඒ ගැන මේ වසරේ එහි සංවිධාන කටයුතු සම්බන්ධීකරණය කළ විද්‍යා පීඨයේ සංවිධාන කමිටුවෙන් විමසීමි.
උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය පැවැත්වෙන සැසි දෙක අතර පැයක් පමණ වූ කෙටි කාලය තුළ ශාලාව නැවත සකස් කිරීම දැඩි අභියෝගයකි. එසේම උපාධි ප්‍රදානයෙන් පසු ශාලාවෙන් පිටත්වන පෙරහැරේ අභිමානවත් භාවයත් රැකිය යුතු වේ. මෙකී කරුණු සැලකිල්ලට ගෙන උපාධිලාභීන්ට සහ දෙමාපියන්ට දැඩි ලෙස උපදෙස් දී තිබුණේ කිසිදු ආහාරයක් හෝ ජලය ශාලාව තුළට රැගෙන නො එන ලෙසටත් ඒවා ශාලාව තුළ දී බෙදා දෙන බවත් ය. එසේම උත්සවය අවසානයේ කිසිදු අපද්‍රව්‍යයක් ඉවත රැගෙන නොයන ලෙසත්ය. සිසුන් හා දෙමාපියන් විසින් මේ උවදෙස නිසි ලෙස පිළිපැද තිබුණි. අන්තර්ජාලය හරහා වැරදි පැහැදිලි කිරීමක් සහිතව හුවමාරු වුණේ දෙවන සැසිය අවසානයේ පිරිසිදු කිරීමේ කාලය තුළ යම් කිසිවකු විසින් ගන්නා ලද ඡායාරූප කිහිපයකි.

සත්‍යප්‍රසාද්ගේ පැහැදිලි කිරීමෙහි ඇතැම් කරුණු හා අදාළව විවිධ පුද්ගලයින් විසින් ප්‍රශ්න නඟා ඇති අතර මගේ අදහස අනුව ඔහු ඒ ප්‍රශ්න වලට සතුටු විය හැකි මට්ටමේ පිළිතුරු ලබා දී තිබේ.

සොඳුරු සිත අපරාදෙ හැබැයි තැන තැන දාපු බවක් පෙනුනෙ. කුනු දාන්න හරි, කුනු ටික එකතුකර ගන්න හරි ක්‍රමයක් තිබ්බ නම් තව ලේසි වෙනව.
Manage


2d
Ims Sathyaprasad .
ඔය තියෙන්නෙ පුටු ඉවත් කිරීමෙන් පස්සෙ දර්ශනයක්. ශාලාව තුළ කුණු ඉවත් කරන්න තිබුණු ඉතාම ප්‍රායෝගික සහ හොඳම ක්‍රමය තමයි මේ. මීට අමතරව ශාලාවෙන් ඉවත කුණු දමන භාජන සපයා තිබුණා අවශ්‍ය පරිදි. මේ ගැන කමෙන්ට් කර තිබුණු බොහෝ දෙනෙකුට මේ ඉවෙන්ට් එකේ විශාලත්වය ගැන අවබෝධයක් 
Rasika Harischandra Suriyaarachchi 
මෙහි ඇති වරද නම් කුණු එතැනම බිම දමා යන ලෙස නොකියා, නිසි පරිදි කුණු බැහැර කරලීමට අවශ්‍ය කුණු බක්කි සහ ප්‍රතිචක්‍රීකරණ බක්කි එහි නොතැබීමයි.

Manage


2d
Ims Sathyaprasad .
උපාධි ප්‍රදානෝත්සව ශාලාව තුළ කුණු බක්කි තැබීමට ඉඩක් නැහැ අවශ්‍ය වන පුටු සංඛ්‍යාවත් එක්ක. අනෙක, ඒවා එළියෙන් තිබ්බත් කුණු මළු අරගෙන උපාධි පෙරහැරේ යන එක වැලැක්විය යුතුව තිබුණා. ඒ නිසා අපද්‍රව්‍ය ආසන යටින් තබායන ලෙස උපදෙස් ලබා දී තිබුණා.

Manage


2d

2d
Rasika Harischandra Suriyaarachchi !
ප්‍රශ්නයේ මුළ කෑම බීම සැපයීමයි.
සත්‍යා ඔබ දන්නා පරිදි අපේ කාලේ නම් ඔහොම කෑම දීමක් තිබුණේ නෑ. මා 90 දශකයේ කොළඹ විවියේ සහ කැළනිය විවියේ උපාධි උත්සවවලටත් හි දී සහභාගී වී තියෙනවා. ඒ දිනවල වතුර බෝතල් පානයක් ද තිබුණේ නෑ.

කොටින්ම 2009 දී පමණ මා සහභාගී වුණු උත්සවයකදී හෝ මේ ආකාරයට කෑම පෙට්ටි කුණු ප්‍රශ්නයක් මා දැක්කේ නෑ. වතුර පවා අපි බිව්වා නම් ඒ අප රැගෙන ගිය ඒවා!

Manage


2d
සොඳුරු සිත අන්නේකනේ.කොටින්ම අපට ඒ ටික වෙලාවේ කොහොමත් කෑම කන්න වෙලාවක් නෑ.ආවා කතා ටික ඇහුවා පොළිමට ගියා ගත්තා. ගීය ගැයුවා ගියා. අපි එළියට එද්දිම අනිත් සෙට් එක එන්න සූදානම
Manage


2dEdited
Ims Sathyaprasad .
පැය පහක පමණ කාලයක් ශාලාව තුළ රැඳී සිටින්නට වන නිසා සහ එසේ ආහාර ලබා නුදුන් වසර කිහිපයක සිදුවුණු සෞඛ්‍යමය ගැටලු නිසා තමයි මේ තීරණය ගත්තේ මීට වසර කිහිපයකට කලින්. ඒත් එහි පාලනයක් අවශ්‍ය නිසා දියරමය නොවන හා කුඩු ලෙස විසිරෙන්නේ නැති ආහාර පමණක් කවරයක් තුළ කිරි පැකැට්ටුවක් සහ වතුර බෝතලයක් ලබාදෙනවා. මීට අමතරව වැඩිපුර වතුර ශාලාව තුළ සිටින ප්‍රථමාධාර කණ්ඩායම් වලින් ලබා ගත හැකියි.

Manage


2d
Bertie Ranaweerage ඔබේ පැහැදිලි කිරීම මා කියවූවා .නමුත් එමගින් අප ලිව් කරුණු වල නිවැරදි තාවය වෙනස් වෙන්නේ නැහැ පැමිණි දෙමාපියන් සහ සිසුන් කසල බිම දමා ගොස් ඇති බව පැහැදිලියි . කසල දැමීමට තැනක් නොතිබුනේ නම් එය සංවිධායකයන්ගේ දුර්වල තාවයක් අප විසින් ළමුන්ගේ තෑගි බෙදා දීමේ උත්සව වරින් වර පවත්වා තිබෙනවා එහිදී අප කරන්නේ හිස් බෝතල් සහ දවටන එකතු කිරීම සඳහා සිසුන් වෙත කීප දෙනෙකු යැවීමයි 
.එසේ කසල දැමීමට තැනක් නොතිබුනත් ඒවා තැන තැන විසි කිරීම නොකළ යුත්තක් . එම කසල දෙමාපියනට කෙසේ වෙතත් සිසුන්ට හෝ ශාලාවේ ස්ථාන කීපයක ගොඩ ගැසීමට තරම් වත් සිතීමට නොහැකි වීම පැහැදිලි කරන්නේ පරිසරය පිරිසිඳුව තබා ගැනීම පිළිබඳව ශික්ෂණයක් ඔවුන් ලබා නැති බවයි

Manage


2d
Ims Sathyaprasad .
සිසුන් හා දෙමාපියන් විසින් කර තිබෙන්නේ ඔවුන්ට කරන්නට උපදෙස් දුන් දේ. කුණු ශාලාවෙන් ඉවතට රැගෙන නොයන ලෙසත් ආසන වලට යටින් තබා යන ලෙසත් ඔවුන්ට දැනුම් දී තිබුණා. ඒ සඳහා සංවිධායකයන් අනුගමනය කළ සැලැස්ම මා පෝස්ට් එකේ සටහන් කර තිබෙනවා. එය ඔබට මගහැරෙන්නට ඇති. 
මේ ගැන කමෙන්ට් කරන බොහෝ දෙනෙකුට මේ උත්සවයේ විශාලත්වය ගැන නිසි අවබෝධයක් නැති බව පැහැදිලියි.

උපාධි ප්‍රදානෝත්සව ශාලාව තුළ කුණු බක්කි තැබීමට ඉඩක් නැහැ අවශ්‍ය වන පුටු සංඛ්‍යාවත් එක්ක. අනෙක, ඒවා එළියෙන් තිබ්බත් කුණු මළු අරගෙන උපාධි පෙරහැරේ යන එක වැලැක්විය යුතුව තිබුණා. ඒ නිසා අපද්‍රව්‍ය ආසන යටින් තබායන ලෙස උපදෙස් ලබා දී තිබුණා.

හේතු දෙකක් දක්වා තිබුණා මෙතන. එකක් කුණු පාර්සල් අරගෙන උපාධි පෙරහැරේ යන එක නවත්තන්න. එළියෙ තියෙන බැරල් එකකින් කුණු අරගෙන ගියත් ඇතුළෙන් එකතු කළත් එකම සේවක සමූහයක් යොදාගන්න වෙනව. මෙතනදි ඒ මහත්වරුන්ගෙත් අදහස වුණේ ශාලාව තුළ එකතු කිරීම පහසු බවයි. විශේෂයෙන්ම සැසි දෙක අතරදි කුණු එකතු කිරීම, අයිල්ස් වැකියුම් කිරීම සහ පේළි පිළිවෙලට සකස් කිරීම සඳහා වෙනම කණ්ඩායම් තුනක් යොදාගැනෙනවා. මෙහි විශාලත්වයත් එක්ක වඩාත්ම ප්‍රායෝගික ක්‍රමය පෙයයි.

Manage


2d

2d
Ajit Parakram පිරිසිදු කරන අයත් මිනිසුන් නිස ඔවුන් ගැනත් හිතලා කසල බඳුන් කීපයක් තියන්නට තිබුණා. අනෙක විශ්වවිද්‍යාලයක් නේ. පේරාදෙනියට අපි ඈෂ්ලි ජඩ් එක්ක ආ වෙලාවෙ අපි කළේ එහෙම. කසල බඳුන් අරන් යනවට අපේ අතින් ඒ සේවකයන්ට පොඩි කළගුණ සැලකීමක් කළා.
Manage


LikeShow more reactions
2d
Ims Sathyaprasad .
සිරිතක් වශයෙන් උපාධි ප්‍රදානෝත්සව ශාලාව තුළ කසළ බඳුන් තබන්නේ නෑ. බැල්කනි එකේ හැර. බැල්කනි එකේ කසළ එකතු කරන්නේ එහෙම. මීට අමතරව ශාලාවෙන් පිටත හිඳගෙන සිටින්නට පහසුකම් සපයා තිබූ තාවකාලික මඩු සහ කෑම අලෙවි කළ ස්ථානවලත් සජීව විස්තර ප්‍රචාරය ලබාදුන් දේශන ශාල
ා අසලත් සාමාන්‍ය දිනවලට වඩා විශේෂයෙන් කසළ එකතු කරන බඳුන් සපයා තිබුණා.

අනිත් කාරණය නම් මේ කසළ එකතු කිරීමේ සැලසුම් පිළිබඳ අවසන් තීරණ ගන්නේ ඒ සේවය ලබාදෙන සුළු සේවක මහතුන්ගේ අදහස් සැලකිල්ලට ගෙන බවයි. 2016 දී මා සංවිධායක කමිටුවේ සිටියදී ඒ මහත්වරුන් මේ ක්‍රමය වඩා පහසු බව තමන්ම යෝජනා කළා මතකයි. ඒ වාගේම ඒ මහත්වරුන්ට වැඩිපුර සේවය සඳහා විශේෂ ගෙවීමකුත් උදෑසන සිට රාත්‍රිය දක්වා ආහාරත් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් සැපයෙනවා.

Manage

සත්‍යප්‍රසාද්ගේ පැහැදිලි කිරීම අනුව පෙනෙන පරිදි, මෙහිදී උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයට සහභාගී වූ සිසුන්ගෙන් හා අමුත්තන්ගෙන් වැරැද්දක් සිදු වී නැත. ඔවුන් විසින් කර තිබෙන්නේ සංවිධායක කමිටුව විසින් ලබා දුන් උපදෙස් නිසියාකාරයෙන් අනුගමනය කිරීම පමණි. මෙය පැහැදිලි වීමෙන් පසුව බොහෝ දෙනෙකු විසින් ප්‍රශ්න කර තිබෙන්නේ සංවිධායක කමිටුව විසින් අනුගමනය කර ඇති ක්‍රියාපටිපාටියයි.

මෙය සංවිධානය කර ඇති ආකාරය එය කළ හැකි ප්‍රශස්තම ආකාරය කියා මා හිතන්නේ නැත. එහෙත්, සංවිධායක කමිටුව එසේ හිතනවානම් එය එසේ නොවේයැයි කීමේ හැකියාවක් මට නැත. මෙහිදී මතුවන මූලික ප්‍රශ්නය වන්නේ උපාධි අපේක්ෂක අපේක්ෂිකාවන් විසින් ක්‍රීඩාගාරය තුළ තමා සිටි අසුන යට ඉතිරි වූ ආහාර දමා යාම නිසා මතු වූ ප්‍රශ්නය කුමක්ද යන්නයි. 

පළමුව මෙය ප්‍රශ්නයක් වන්නේ පිරිසිදු කරන්නන්ටය. දෙවනුව උත්සව සංවිධායකයින්ටය. වෙනත් තෙවන පාර්ශ්වයකට මෙය ප්‍රශ්නයක් විය හැක්කේ අවසාන වශයෙන් පිරිසිදු කරන්නන් විසින් නිසි පරිදි මේ කසල බැහැර කර නැත්නම් පමණි. මෙහිදී එවැන්නක් සිදු වී නැත. එමෙන්ම පිරිසිදු කරන්නන් හෝ උත්සව සංවිධායකයින් විසින් මෙය ඔවුන්ට ප්‍රශ්නයක් වූ බවට චෝදනා නඟා නැත. සත්‍යප්‍රසාද්ගේ ප්‍රකාශය අසත්‍යයක් නොවේනම්, ඔවුන් දෙගොල්ලන්ම කියන්නේ මේ ක්‍රියා පටිපාටිය ඔවුන්ට පහසුවක් වූ බවයි.

අවුලට ප්‍රධානම හේතුව වී තිබෙන්නේ උපාධි අපේක්ෂක අපේක්ෂිකාවන්ට සංවිධායකයින් විසින් කෑම ලබා දීමයි. එසේ කරන්නට සිදු වී තිබෙන්නේ උපාධි අපේක්ෂක අපේක්ෂිකාවන් පැය පහක හයක කාලයක් නිරාහාරව තැබීමෙන් මතු විය හැකි ප්‍රශ්න වලට මුහුණ දීම සඳහාය. මෙවැනි උත්සවයක් සඳහා විශාල පිරිසක් පැය පහක හයක කාලයක් ගාල් කර තැබීමේදී වෙනත් අතුරු ප්‍රශ්න රැසක් පැන නඟින්නට ඉඩ තිබේ. උපාධි උත්සව සැසි ගණන දෙකේ සිට තුන දක්වා වැඩි කර එක් සැසියක කාලය පැය තුනකට පමණ සීමා කර ගත්තේනම් ඇතැම් විට කෑම ලබා දීමේ අවශ්‍යතාවයක් මතු නොවිය හැකිව තිබුණි. 

සත්‍යප්‍රසාද් විසින් කියන පරිදි දිනක් තුළ තුන්දහසකට ආසන්න පිරිසකට උපාධි ප්‍රදානය කිරීම දැවැන්ත කාර්යයක් වුවත් එමෙන් දෙගුණයකට ආසන්න පිරිසකට දිනක් තුළ උපාධි ලබා දෙන අවස්ථා ගණනාවකට සහභාගී වී ඇති අත්දැකීම් අනුව මෙය නොකළ හැක්කක් නොවේ. එහෙත් ඉතා සැලකිල්ලෙන් සියලු කටයුතු සංවිධානය කළ යුතු සංකීර්ණ කටයුත්තකි. 

ඡායාරූප අවස්ථා ලබා නොදෙන්නේනම් මිනිත්තුවක් තුළ උපාධි දහයක් පමණ ප්‍රදානය කළ හැකි අතර එය ඊට වඩා අඩු කාලයකින් කළ හැකියයි මා සිතන්නේ නැත. එසේ කරන්නේනම්, පැය තුනහමාරක පමණ සැසි දෙකකින් මේ කටයුත්ත අවසන් කළ හැකිය. ඡායාරූප අවස්ථා වෙනුවෙන් සුළු කාලයක් ලබා දෙන්නේනම් මිනිත්තුවක් තුළ ප්‍රදානය කළ හැක්කේ උපාධි හතරක් පමණ ප්‍රමාණයකි. මෙහිදී අවම වශයෙන් මේ වෙනුවෙන්ම පමණක් වුවද පැය දොළහක පමණ කාලයක් අවශ්‍ය වෙයි. ගත වී ඇති මුළු කාලය මත පදනම් වූ දළ ඇස්තමේන්තුවක් ලෙස පේරාදෙණිය උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයේදී මේ අතර වේගයකින් (මිනිත්තුවකට 6-8 දෙනෙකුට පමණ) උපාධි ප්‍රදානය කෙරෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය.

උපාධි අපේක්ෂක අපේක්ෂිකාවන් සැසි කිහිපයක් අතර බෙදා හැරීමෙන් එක් සැසියක කාලය කෙටි කරගත හැකි වුවත්, එවිට උත්සව සමාරම්භක කටයුතු හා කතා වෙනුවෙන් වැඩි කාලයක් ගත වන නිසා සැසි ගණනද ඉතා සැලකිල්ලෙන් තීරණය කළ යුතුය. වඩා හොඳ විකල්පය ලෙස මා දකින්නේ කතා ආදිය කෙටි කර, උපාධි ප්‍රදානය කිරීමේ වේගය වැඩි කර සැසියක කාලය උපරිම වශයෙන් පැය හතරකට සීමා කිරීමයි. එය කළ නොහැකිනම් කළ යුත්තේ සැසි ගණන තුනක් කිරීමයි. එවිට ආහාර ලබා දීමේ ප්‍රශ්නයක් මතු නොවේ. 

කෙසේ වුවද, බාහිර නිරීක්ෂකයෙකු පමණක් වන මට දැකිය නොහැකි බොහෝ දේ සංවිධායක කමිටුව විසින් දකින්නට ඇත. ඔවුන් සැසි දෙකක් සේ මේ උත්සවය පවත්වන්නටත්, උපාධි අපේක්ෂක අපේක්ෂිකාවන්ට ආහාර බෙදා දෙන්නටත් තීරණය කර තිබේ. උත්සව ශාලාවට ඇතුළු වෙද්දී ආහාර පාර්සලයක් ලබා දීමෙන් සැසියේ කාලය දිගු වන්නේ නැත. එක් එක් තැනැත්තාට තමන්ට අවශ්‍ය අවස්ථාවේදී ආහාර ගත හැකි නිසා උත්සව ශාලාව තුළ ආහාර ගැනීමද සැසියේ කාලය දිගු නොකරයි.

උපාධි ප්‍රදානෝත්සව සැසියක් නිසි වෙලාවට අවසන් කිරීම සඳහා උපාධි අපේක්ෂක අපේක්ෂිකාවන් සැලසුම්සහගත ලෙස අසුන් ගැන්වීම මෙන්ම ඔවුන්ට බාධාවකින් තොරව උපාධි ප්‍රදානය කරන වේදිකාව වෙත ඉක්මණින් යන්නට හැකි වීම අත්‍යාවශ්‍යය. මෙය සිදුවීමටනම් තමන්ගේ නම කැඳවෙන අවස්ථාව තෙක් එක් එක් තැනැත්තා සැලසුමට අනුව තමන් සිටිය යුතු අසුනේ සිටිය යුතුය. එසේ නැත්නම් සැලසුම අනුව අසුන මාරු කළ යුතුය. (පේරාදෙණියට සාපේක්ෂව විශාල උපාධි ප්‍රමාණයක් පිරිනමන උත්සවයකදී කෙරෙන්නේ දෙවැන්නයි.) එක් අයෙකු හෝ සැලසුම අනුගමනය නොකලහොත් සිදුවන්නේ (පිස්සු කෙළින එක් රියැදුරෙක් නිසා ලංකාවේ මහාමාර්ග වල ඇතැම් විට සිදුවන පරිදි) අවුල් ජාලයකි. 

ආහාර ලබා දීම හේතුවෙන් මතුවන ප්‍රධාන අතුරු ප්‍රශ්නය ඉතිරි වන ආහාර බැහැර කිරීමයි. මේ වෙනුවෙන් ක්‍රීඩාගාරය තුළ තැනින් තැන කුණු බක්කි තැබුවේනම් උත්සවය අවලස්සන වීමට අමතරව වරින් වර එක් එක් තැනැත්තා කුණු දමන්නට යාම නිසා ඇති වන්නේ අවුල් ජාලයකි. එය මෙවැනි උත්සවයක සැලසුම කණපිට හරවයි. ඒ නිසා එය ප්‍රායෝගිකව කළ හැකි දෙයක්යැයි මා සිතන්නේ නැත. දෙවන විකල්පය ලෙස මා දකින්නේ ගුවන් ගමනකදී ආහාර ලබා දීමෙන් පසු කරන අයුරින් පිරිසිදු කරන්නන් කිසියම් පිරිසක් යොදවා (ට්‍රෑෂ් බෑග් එකක් සමඟ අසුනෙන් අසුනට ගොස්) උත්සවය අතරතුරදීම කුණු එකතු කිරීමයි. මේ විකල්පයට ගියද සිදුවන්නේ පිරිසිදු කරන්නන්ගේ කාලය වැඩිපුර අවශ්‍යවීම හා උත්සවයේ රිද්මයට යම් තරමකින් බාධා වීම පමණි. 

මේ අනුව බැලූ විට සංවිධායකයින් විසින් ඉතිරි වූ ආහාර අසුන් යට තබා යන මෙන් සහභාගීවන්නන්ගෙන්  ඉල්ලා සිටීම නරක යෝජනාවක් නොවේ. මේ සැලසුම අනුව උත්සව සැසියක් අවසානයේදී අවම මිනිස් ශ්‍රමයක් යොදවා කසල බැහැර කළ හැකිය. සැලසුම පරිදිම එය සිදු වී තිබෙන අතර මේ සැලසුම හේතුවෙන් කිසිදු පාර්ශ්වයකට විශේෂ අයහපතක් වී නැත.

පේරාදෙණියේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයෙන් පසු කසල බැහැර කර ඇති ආකාරයේ පෙනෙන පැහැදිලි ප්‍රශ්නයක් නැත. එහෙත්, මෙය බොහෝ දෙනෙක් විශාල ප්‍රශ්නයක් ලෙස දැක්කේය. කෙසේ වුවත්, මේ සිදුවීමෙන් පසුව වඩා පැහැදිලි වූ පරිදි, ලංකාවේ රාජ්‍ය සරසවියක උගත් හෝ දැනට ඉගෙන ගන්නා අය හැර ඉතිරි පිරිසෙන් කිසියම් පිරිසක් මේ සරසවි වල උපාධි ප්‍රදානෝත්සව දෙස බලන්නේද කසල බැහැර කිරීමක් දෙස බලන අයුරිනි. සරසවි නිෂ්පාදන ගැන රටේ ප්‍රතිරූපය එවැනි තැනකට වැටුණේ ඇයිද යන්න වඩා සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතු ප්‍රශ්නයකි.