කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය අනුව, 2026 අප්රේල් මාසයේ උද්ධමනය 5.4% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. ආහාර උද්ධමනය 2.8% මට්ටමේ පැවතියද, ආහාර නොවන උද්ධමනය 6.8% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති ආකාරය නිරීක්ෂණය කළ හැකියි. ඉන්ධන හා විදුලි ගාස්තු ඉහළ යාම මෙයට ප්රධානම හේතුව සේ සැලකිය හැකි අතර ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම පොදුවේ ප්රවාහන ගාස්තුද ඉහළ නංවා තිබෙනවා.
අප්රේල් මාසය තුළ පමණක් සමස්ත මිල මට්ටම 3.0%කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ඉතිරි 2.4% පෙර මාස 11ක කාලය තුළ සිදු වූ මිල ඉහළ යාමයි. දැනට පවතින ලෝක යුද වාතාවරණය තුළ ලංකාවේ ඉන්ධන හා විදුලි ගාස්තු තව දුරටත් ඉහළ යාමේ විභවයක් මිස අඩු වීමේ නැඹුරුවක් නොපෙනෙන බැවින් කෙටිකාලීනව උද්ධමනය තව දුරටත් ඉහළ යා හැකියි.
ඔය කියන සංඛ්යාලේඛනයි, ඇත්තටම පොළොවේ තියෙන තත්ත්වයයි අතර අහසට පොළොව වගේ වෙනසක් තියෙනවා. ආර්ථික විද්යාව අනුව මේ ආණ්ඩුව කරන්නෙ සංඛ්යාලේඛන "මේකප්" කරලා මිනිස්සුන්ව රවට්ටන එක. මෙන්න මේ කරුණු ටික බලන්න:
ReplyDelete1. බාස්කට් එකේ ප්රශ්නය (The Flawed Basket): උද්ධමනය මනින්න ගන්න "භාණ්ඩ කූඩය" ඇතුළේ තියෙන බඩු වල බර තැබීම් (weights) දැන් පරණයි. සාමාන්ය මනුස්සයෙක්ගේ ජීවන වියදමෙන් වැඩි හරියක් යන්නේ කෑම බීම, ප්රවාහනය සහ විදුලියට. ඒත් රජයේ දත්ත වලින් මේවායේ බලපෑම යටපත් කරලා පෙන්වනවා.
2. පදනම් බලපෑම (Base Effect) පාවිච්චි කිරීම: ගිය අවුරුද්දේ බඩු මිල අහස උසට තිබ්බ නිසා, මේ අවුරුද්දේ ඒ සාපේක්ෂව පොඩි වැඩි වීමක් වුණත් සංඛ්යාලේඛන වල පෙන්වන්නේ අඩු ප්රතිශතයක් විදිහට. ඒ කියන්නේ බඩු මිල අඩු වෙලා නෙවෙයි, වැඩි වුණ වේගය විතරයි අඩු වෙලා තියෙන්නේ.
3. සැබෑ වෙළඳපොළ මිල ගණන්: කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකයේ (CCPI) 5.4% කියලා තිබ්බට, ඇත්තටම වෙළඳපොළේ හාල්, එළවළු සහ අත්යවශ්ය ද්රව්ය වල මිල ගණන් බැලුවොත් ඒවා 15% කට වඩා වැඩියි. NPP පාලනය යටතේ වෙන්නේ දූෂිත ක්රමයක් සංඛ්යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව ලවා තමන්ට ඕන විදිහට දත්ත හදාගෙන ජනතාව මුලාවේ දැමීම.
4. ප්රවාහන සහ බලශක්ති පිරිවැය: ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල වෙනස් වීම් වලට වඩා දරුණු විදිහට ලංකාවේ මිල ගණන් වැඩිකරලා, ඒකෙන් උද්ධමනය පාලනය කරනවා කියන එක විහිළුවක්. මේකෙන් වෙන්නේ නිෂ්පාදන පිරිවැය වැඩි වෙලා අන්තිමේදී පාරිභෝගිකයා මතම බර වැටෙන එක.
කෙටියෙන් කිව්වොත්, මේ දත්ත පෙන්වන්නේ රටේ ඇත්ත ආර්ථිකය නෙවෙයි, පාලකයන්ට තමන්ගේ ප්රතිරූපය බේරගන්න ඕන කරන බොරු ලස්සන චිත්රයක්වි විතරයි. ඇත්ත උද්ධමනය 10% - 15% අතර තියෙන බව ඕනෑම සාමාන්ය මනුස්සයෙක්ට කඩේට ගියාම තේරෙනවා.