වෙබ් ලිපිනය:

Showing posts with label ණය තිරසාරත්වය. Show all posts
Showing posts with label ණය තිරසාරත්වය. Show all posts

Sunday, December 28, 2025

ලංකාව ආයෙත් බංකොලොත් වෙයිද?


මේ අවුරුද්ද තවමත් අවසන් වී නැහැ. ඒ නිසා, තවමත් අප‍ට මේ අවුරුද්දේ රාජ්‍යමූල්‍ය තත්ත්වය ගැන හරියටම කතා කරන්න බැහැ. එය කළ හැක්කේ වසර අවසන් වී අදාළ සංඛ්‍යාලේඛණ පිළියෙළ කර ප්‍රසිද්ධ කරනු ලැබීමෙන් පසුවයි. එහෙත් නොවැම්බර් අවසානයේදී රාජ්‍යමූල්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳ සංඛ්‍යාලේඛණ මේ වන විට ප්‍රසිද්ධ කර තිබෙන බැවින්, ඒ අනුසාරයෙන් අප‍ට සෑහෙන තරමක අදහසක් ගන්න පුළුවන්. 

රාජ්‍ය අයවැය ඇස්තමේන්තු හා අදාළව සත්‍ය සංඛ්‍යාලේඛණ සංසන්දනය කළ යුත්තේ වසර මුල සකස් කළ අයවැය ඇස්තමේන්තු සමඟයි. අයවැය ඇස්තමේන්තු හදන්නේ මුළු අවුරුද්දටමයි. පළමු මාස එකොළහට වෙනම අයවැය ඇස්තමේන්තු හදන්නේ නැහැ. යම් හෙයකින් හැදුවත් ප්‍රසිද්ධ කරන්නේ නැහැ. ඒ නිසා, වසර මුල ඉදිරිපත් කළ අයවැය ඇස්තමේන්තු වලින් අපේ විග්‍රහය පටන් ගනිමු. 

අපේක්ෂිත ලැබීම් (රුපියල් බිලියන)

බදු ආදායම් - 4,590

බදු නොවන ආදායම් හා ලැබීම් - 400

ණය ගැනීම් (අයවැය හිඟය) - 2,200

එකතුව - 7,190


අපේක්ෂිත වියදම් (රුපියල් බිලියන)

පොලී වියදම - 2,950

අනෙකුත් පුනරාවර්තන වියදම් - 2,936

ප්‍රාග්ධන වියදම් - 1,304

එකතුව - 7,190

දැන් අපට ඉහත ගණන් සමඟ නොවැම්බර් අවසානයේ ප්‍රගතිය සංසන්දනය කළ හැකියි.

බදු ආදායම: නොවැම්බර් අවසානය වන විට එකතු කරගෙන තිබෙන බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 4,612ක්. ඒ කියන්නේ, නිල සංඛ්‍යාලේඛණ අනුව, මාස එකොළහක් යද්දී අවුරුද්දේ අපේක්ෂිත බදු ආදායම් ඉලක්කය ලඟා කරගෙන ඉවරයි. මේ අනුව, තවමත් වසර අවසන්ව නැතත්, වසරේ බදු ආදායම ඉලක්කය ඉක්මවා ඇති බව දැනටමත් කියන්න පුළුවන්. 

බදු නොවන ආදායම් හා ලැබීම්: නොවැම්බර් මාසය අවසාන වෙද්දී ලැබී තිබුණේ රුපියල් බිලියන 350ක් පමණයි. ඒ කියන්නේ ඉලක්කයට යන්න තවත් රුපියල් බිලියන 50ක් අඩුයි. මාධ්‍ය වාර්තා අනුව, දෙසැම්බර් මාසයේදී ඉන්දියාවෙන් ඩොලර් මිලියන 100ක ආධාරයක් ලැබී තිබෙනවා. ඒ කියන්නේ රුපියල් බිලියන 31ක් පමණ. ලැබුණු අනෙකුත් ආධාර සියල්ල එකතු කළොත් එකතුව රුපියල් බිලියන 40ක්වත් නොවෙන්න හේතුවක් නැහැ. ඒ වගේම, දෙසැම්බර් මාසය කියන්නේ රාජ්‍ය ආයතන වන ලාභාංශ ආදිය එකතු වන මාසයක්. ඒ නිසා, රුපියල් බිලියන 400 ඉලක්කය ලඟා කර ගැනීම ගැන වුනත් ලොකු සැකයක් නැහැ.

නිල සංඛ්‍යාලේඛණයක් නොවුනත්, ජනාධිපති දිසානායකගේ දෙසැම්බර් 19 කතාවට අනුව, දෙසැම්බර් 15 වන විට එකතු වී තිබුණු රාජ්‍ය ආදායම රුපියල් බිලියන 5,125ක්. ඒ කියන්නේ අයවැයේ අපේක්ෂිත ලැබීම් මෙන් 102.7%ක්. රුපියල් බිලියන 5,125 කියන්නේ ලැබී ඇති රාජ්‍ය ආදායම පමණයි. මෙම ගණනට ප්‍රදාන ඇතුළත් නැහැ. ප්‍රදාන එකතු කළ විට ලැබීම් ප්‍රමාණය මීටත් වඩා වැඩි විය යුතුයි.

පොලී වියදම: අයවැයෙන් යෝජිත පුනරාවර්තන වියදම රුපියල් බිලියන 5,886ක්. එයින් රුපියල් බිලියන 2,950ක් පොලී වියදම්. නොවැම්බර් මාසය අවසන් වන විට සත්‍ය පොලී වියදම රුපියල් බිලියන 2,268ක් පමණයි. ඒ කියන්නේ ඉහත ගණනින් 76.9%ක් පමණයි. මේ අනුව පෙනෙන්නේ වසරේ පොලී වියදම බොහෝ විට ඇස්තමේන්තු මට්ටමට වඩා අඩු මට්ටමක පවතිනු ඇති බවයි.

අනෙකුත් පුනරාවර්තන වියදම්: නොවැම්බර් මාසය අවසන් වන විට මෙම වියදම රුපියල් බිලියන 2,374ක්. ඒ කියන්නේ සත්‍ය වියදමෙන් 80.9%ක් පමණයි. මේ අනුව, ඉලක්කය තුළම රැඳී සිටිමින් දෙසැම්බර් මාසය තුළ වැඩි මුදලක් වියදම් කිරීමේ ඉඩක් තිබෙනවා.

ප්‍රාග්ධන වියදම: නොවැම්බර් මාසය අවසන් වන විට වැය කර තිබෙන මුදල රුපියල් බිලියන 646ක් පමණයි. මෙය ඇස්තමේන්තු කළ මුදලෙන් 49.5%ක් පමණයි. 

මේ අනුව පෙනී යන්නේ ඉතා පැහැදිලි ලෙස රජයේ ආදායම් ඉහළ යාමක් සහ වියදම් සීමා වීමක් දැකිය හැකි බවයි. ආදායම් ඉහළ යාමට ප්‍රධානම හේතුව වාහන ආනයන ඉලක්ක ඉක්මවා යාමයි. කෙසේ වුවත්, රාජ්‍යමූල්‍ය තත්ත්වය හා අදාළව වැදගත් වන්නේ රාජ්‍ය ආදායම් ඉලක්ක ඉක්මවා ඉහළ ගොස් තිබීම මිස ඊට ප්‍රධාන හේතුව කුමක්ද කියන එක නෙමෙයි. වියදම් සීමා වීම ගැන කියන්න තියෙන්නේත් එයමයි.

අයවැය හිඟය: අයවැය ඇස්තමේන්තු අනුව හිඟය රුපියල් බිලියන 2,200ක් වුවත්, නොවැම්බර් අවසානයේදී සත්‍ය හිඟය රුපියල් බිලියන 326ක් පමණයි. මේ අනුව, නොවැම්බර් වන විට, රුපියල් බිලියන 1,874ක ඉතිරියක් තිබෙනවා. දෙසැම්බර් මාසයේ මෙහි සැලකිය යුතු අඩු වීමක් සිදු වුවත්, තව දුරටත් විශාල ඉතිරියක් පවතිනු ඇති බව ඉතාම පැහැදිලියි.

ඉදිරි වසරේ රාජ්‍යමූල්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳව මෙන්ම රටේ ණය තිරසාරත්වය පිලිබඳව විමසා බැලීමට සිදු වන්නේ මේ පසුබිම මත පදනම්වයි. ඒ අනුව කිව හැක්කේ ඉදිරි වසරේ රාජ්‍යමූල්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳව හෝ ඒ තුළින් පැන නගින ණය තිරසාරත්වය පිලිබඳ ගැටළුවක් කිසිසේත්ම දකින්නට නොමැති බවයි. එහෙත්, විදේශ අංශය අස්ථාවර වීම තුළින් ඇති වීමට ඉඩ තිබෙන ගැටළු පිළිබඳව වඩා පුළුල් ලෙස විමසා බලන්නට සිදු වෙනවා. 

ලංකාවේ ණය තිරසාරත්වය හා අදාළ ප්‍රකාශයකට ජෝසප් ස්ටිග්ලිට්ස් ඇතුළු ආර්ථික විද්‍යාඥයින් ගණනාවක් සහ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් සේ හැඳින්විය නොහැකි වෙනත් විද්‍යාර්ථීන් ඇතුළු 121 දෙනෙකු අත්සන් තබා තිබෙනවා. මේ හා අදාළව සටහනක් දකුණු ඉවුර කණ්ඩායම විසින් "ඉකොනොමැට්ටා Fan Club" පිටුවේ පළ කර තිබෙනවා. එම පිටුවේ පළ කෙරෙන්නේ අපගේ පාඨකයින් විසින් ලියන දේවල්. ඇතැම් අය අදාළ සටහන "ඉකොනොමැට්ටා" විසින් පළ කළ සටහනක් ලෙස වරදවා තේරුම් ගෙන තිබෙනවා. 

අදාළ සටහනෙහි කියා ඇති ප්‍රධාන කරුණ, කෙටියෙන් කිවුවොත්, මෙම ලිපියට අත්සන් තබා තිබෙන්නේ වාමාංශික අදහස් ඇති අය බවයි. සාමාන්‍යයෙන් අප‍ගේ සටහන් වල අප විසින් පුද්ගලයින් ලේබල් කිරීමක් කරන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට අප විසින් කරන්නේ ඕනෑම අයෙකුගේ ප්‍රකාශයක් එහි ඇති කරුණු මත පදනම්ව විග්‍රහ කිරීමයි. එහෙත් වෙනත් අය විසින් වාමාංශික (හා දක්ෂිණාංශික), ජාතිකවාදී (හා විජාතිකවාදී) ආදී ලෙස පුද්ගලයින් ලේබල් කිරීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වනවා. වෙනත් අය විසින් එසේ කිරීම අප විසින් ප්‍රශ්නයක් කරගන්නේ හෝ ප්‍රශ්නයක් සේ දකින්නේද නැහැ. 

ඉහත ලිපිය ඉකොනොමැට්ටා විසින් ලියූවක් නොවන බව අපගේ නිත්‍ය පාඨකයින් බොහෝ දෙනෙකු විසින් පහසුවෙන්ම හඳුනා ගෙන තිබෙනවා. ඒ නිසා, ඇතැම් අයට සිදුව ඇති අත්වැරැද්ද පස්සේ පන්නන්නට අප‍ට අවශ්‍ය නැහැ. 

ඉකොනොමැට්ටා කිසිදු අවස්ථාවක දකුණු ඉවුර කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකුව සිට නැහැ. ඔවුන්ගේ අදහස් සමඟ ඉකොනොමැට්ටා පොදුවේ එකඟ වන්නේද නැහැ. ඔවුන් හා තිබී ඇති එකම සම්බන්ධය අවස්ථා කිහිපකදී ඔවුන්ගේ ආරාධනයෙන් සම්පත්දායකයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීම පමණයි. කෙසේ වුවත්, ඔවුන්ගේ අදාළ සටහනෙහි අප‍ට පෙනෙන විශේෂයෙන් නිවැරදි කළ යුතු දෙයක් ඇත්තේද නැහැ. 

ඇත්තටම අදාළ ප්‍රකාශය ජෝසප් ස්ටිග්ලිට්ස් මුල් වී කර ඇති ප්‍රකාශයක් නෙමෙයි. එම ප්‍රකාශය සකස් කර තිබෙන්නේ එක්සත් රාජධානියේ රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක් වන "Debt Justice" සංවිධානයයි. එම සංවිධානය ගෝලීය දකුණේ රටවල රාජ්‍ය ණය සහ පොදුවේ අඩු ආදායම්ලාභීන්ගේ ණය කපා දමන මෙන් ඉල්ලා උද්දේශනය කරන සංවිධානයක්. ලංකාව ඇතුළු දකුණු ආසියාවේ වෙනත් රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ගණනාවක්ද ඔවුන් හා එක්ව කටයුතු කරනවා. ප්‍රස්තුත ප්‍රකාශයට ජෝසප් ස්ටිග්ලිට්ස්ගේ අත්සන ලබා ගැනීම මගින් ඔවුන් ඒ සඳහා බටහිර මාධ්‍ය වල වැඩි අවධානයක් ලබා ගැනීමට සමත්ව තිබෙනවා.

මෙය මේ සංවිධානය විසින් මෙවැනි ප්‍රකාශයක් සිදු කරන පළමු අවස්ථාව නෙමෙයි. මීට පෙර, ලංකාව මුලින්ම ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කරද්දීත් ඔවුන් මෙවැනිම ප්‍රකාශයක් කළා. මට මතක හැටියට දැන් මේ ප්‍රකාශයට අත්සන් තබා තිබෙන ගොඩක් අය ඒ අවස්ථාවේදීත් එම ප්‍රකාශයට අත්සන් තබා තිබෙන අය. මෙවර ප්‍රධාන වෙනස දිත්වා ආපදාව එක්ක ණය ප්‍රශ්නය ගෝලීය උණුසුම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයත් එක්ක ගැට ගැසීම මගින් පාරිසරික ප්‍රශ්න ගැන උනන්දු අයව මෙයට සම්බන්ධ කර ගැනීමට මෙම සංවිධානය විසින් සමත් වී තිබීමයි.

මේ වෙද්දී පාරිසරික ප්‍රශ්න හා අදාළව ලෝකයේ යම් මතවාදී බෙදීමක් තිබෙනවා. ඇතැම් අය පාරිසරික ප්‍රශ්න පොදුවේ ප්‍රතික්ෂේප කරනවා. එවැනි අය ඉන්නේ දක්ෂිණාංශික කඳවුරේ. ඒ අයට අනුව, පාරිසරික ප්‍රශ්න කියන්නේ වාමාංශික අදහසක්. අනෙක් පැත්තෙන් පාරිසරික ප්‍රශ්න ගැන කතා කරන ඇතැම් අය තමන්ගේ කතිකාව ඉතාම අන්තවාදී තැනකට තල්ලු කරන අවස්ථා දකින්න පුළුවන්. ලංකාවම සැලකුවත්, පණු කරඳ ප්‍රශ්නය උදාහරණයක්. 

මම පොදුවේ පාරිසරික ප්‍රශ්න ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නැහැ. නමුත් දිත්වා ආපදාව ගෝලීය පරිසර ප්‍රශ්නයකට බැර කළ හැකි එකක් කියා මම හිතන්නේ නැහැ. අවම වශයෙන් ලන්දේසි කාලයේ සිට ඉතිරිව තිබෙන විවිධ ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර අනුව, වරින් වර නායයෑම්, ගංවතුර ආදිය ඇති වෙන එක ලංකාවට අමුතු දෙයක් නෙමෙයි. අද තිබෙන මට්ටමේ සංවර්ධනයක් නැති කාල වකවානු වලත් එවැනි ස්වභාවික ආපදා සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාතයකින් ඇති වී තිබෙනවා.

කවර හෝ සංවිධානයක් විසින් කවර හෝ හේතුවක් නිසා ලංකාවේ ණය කපා හරින ලෙස ඉල්ලමින් උද්දේශනය කරනවානම් ඒ ගැන වරදක් කියන්න බැහැ. නමුත් එහෙම උද්දේශනය කළ පමණින් ණයහිමියෝ ණය කපා දමන්නේ නැහැ. ප්‍රශ්නය තිබෙන්නේ ණය කපා හරින ලෙස කරන ඉල්ලීමේ නෙමෙයි. එහි පදනම ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලංකාව නැවතත් බංකොලොත් වීමට නියමිතයි කියන තර්කයේ. 

වරක් ණය ගෙවා ගත නොහැකිව බංකොලොත් වූ ලංකාව නැවතත් බංකොලොත් වීමේ අවදානමක් තිබෙනවා. දිත්වා සුළි කුණාටුව නිසා ඒ අවදානම වැඩි වෙලත් තිබෙනවා. නමුත් වඩා වැදගත් ප්‍රශ්නය වන්නේ ඒ අවදානම ලංකාවට කළමණාකරණය කර ගත නොහැකි අවදානමක්ද කියන එකයි.

ඇමරිකාව,ජපානය වගේ ඕනෑම රටක් ණය ගෙවා ගත නොහැකිව බංකොලොත් වීමේ අවදානමක් තිබෙනවා. අවදානමක් තියෙනවා කියන්නේ එවැන්නක් අනිවාර්යයෙන් වෙනවා කියන එක නෙමෙයි. එසේ වීමේ යම් හැකියාවක් තිබෙනවා කියන එකයි. ලංකාව හා අදාලව මේ අවදානම සාපේක්ෂව වැඩියි. නමුත් ලංකාවට අවදානම කළමනාකරණය කරගන්න බැරිකමක් නැහැ. 

ලංකාව නැවත බංකොලොත් වෙන්න යනවා කියන අදහස ප්‍රචලිත කිරීම මගින්ම ලංකාවේ ණය අවදානම ඉහළ ගිහින් එවැනි තත්ත්වයක් ඇති වෙන්න පුළුවන්. ඒ අවාසිය එක්ක බලද්දී ඔය වගේ උද්දේශනයන් නිසා ණයහිමියන්ගෙන් ලංකාවට ලැබෙන්න තිබෙන සහනයක් ඇත්නම් එය නොසලකා හැරිය හැකි තරම්. 

ලිපිය ආරම්භයේ ඉදිරිපත් කළ සංඛ්‍යාලේඛණ අනුව නොවැම්බර් මාසය අවසන් වෙද්දී රාජ්‍ය ආදායම ඉලක්ක ඉක්මවා ඉහළ ගොස් තිබීම සහ රාජ්‍ය වියදම් සැලකිය යුතු අඩු මට්ටමක තිබීම තුළ ඒ වෙනසින් කොටසක් උපයෝගී කර ගැනීමෙන්ම පමණක් වුවත් රජය විසින් අමතරව වැය කරන්න සැලසුම් කර තිබෙන රුපියල් බිලියන 700 වියදම් කරන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ රටේ ණය තිරසාරත්වය පිළිබඳ අවදානම, දිත්වා සුළි කුණාටුවෙන් පසුව වුනත්, පසුගිය ආර්ථික අර්බුදයෙන් හා ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමෙන් පසුව පැවති තත්ත්වයට වඩා හොඳ තත්ත්වයකයි තියෙන්නේ. 

ලෝක බැංකු ඇස්තමේන්තුව අනුව දිත්වා සුළි කුණාටුවේ හානිය ඩොලර් බිලියන 4.1ක්. ඒ කියන්නේ රුපියල් බිලියන 1,270ක් පමණ. නමුත්, රටේ ණය තිරසාරත්වය කෙරෙහි බලපාන්නේ හානිය ප්‍රතිපූරණය කිරීම සඳහා රජය විසින් වියදම් කරන මුදල කොපමණද කියන එකයි. එම මුදල රුපියල් බිලියන 700 ඉක්මවන්නේ නැහැ. රුපියල් බිලියන 700ක අමතර මුදලක් මේ අවුරුද්දේ ඉතිරියෙන් පහසුවෙන්ම සපයා ගන්න පුළුවන්. ඒ සඳහා අඩු වශයෙන් එක රුපියලක් හෝ සල්ලි අච්චු ගහන්න අවශ්‍ය වෙන්නේ නැහැ. නොවැම්බර් වන විට දැකිය හැකි, අයවැය ඇස්තමේන්තු වලට සාපේක්ෂ රුපියල් බිලියන 1,874ක ඉතිරිය අනුව, රුපියල් බිලියන 1,270ක මුළු හානියම රජය මගින් ප්‍රතිපූරණය කළත්, රජයට රුපියල් ප්‍රශ්නයක් ඇති වෙන්නේ නැහැ.

රුපියල් ප්‍රශ්නයට සාපේක්ෂව ඩොලර් ප්‍රශ්නය සංකීර්ණයි. රජය සතුව රුපියල් තිබුණත් රටේ ඩොලර් නැත්නම් විදේශ ණය ගෙවා ගන්න බැරි වෙනවා. 

ලෝක බැංකු ඇස්තමේන්තු අනුව, යටිතල පහසුකම් හානිය ඩොලර් මිලියන 1,735ක්. මේ හානිය ප්‍රතිපූරණය කරන්න ඔය ප්‍රමාණයටම ඩොලර් අවශ්‍ය වෙන්නේ නැහැ. ගල්, වැලි, මිනිස් ශ්‍රමය ආනයනය කරන්නේ නැහැ. නමුත් මේ වියදමෙන් යම් කොටසක් ආනයන. ඒ සඳහා ඩොලර් අවශ්‍ය වෙනවා. 

ඩොලර් මිලියන 814ක් කෘෂි භෝග වලට සිදුව ඇති හානිය. නමුත් මේ විදිහට හානි වුනේ වී, එළවළු වගේ දේවල්. තේ වැනි අපනයන බෝග වලට හානියක් සිදු වුනානම්, ඒ ඉතා අඩුවෙන් කියලයි මම හිතන්නේ. ඒ නිසා, මේ හානිය වැඩි වශයෙන්ම රුපියල් හානියක්. අපනයන ආදායමේ ඉතා සුළු අඩු වීමක් සහ සහල් වැනි ආනයන වල යම් වැඩි වීමක් වෙන්න පුළුවන්. නමුත් විදේශ විණිමය කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් වෙන්න හේතුවක් නැහැ.

වාණිජ හා වාණිජ නොවන ගොඩනැගිලි වලට සිදු වූ හානිය ඩොලර් මිලියන 1,547ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර තිබෙනවා. මේ ගැන කියන්න තියන්නෙත් යටිතල පහසුකම් හානිය ගැන කියපු කතාවමයි. ආනයන වල යම් ඉහළ යාමක් සිදු වෙයි. නමුත් ගල්, වැලි, මිනිස් ශ්‍රමය ආදිය රුපියල් වියදම්. 

කෘෂි භෝග වලට හා ගොඩනැගිලි වලට සිදු වූ හානිය හා අදාළව රාජ්‍ය මැදිහත් වීම රුපියල් මැදිහත් වීමක්. වන්දි ලෙස දෙන්නේ රුපියල්. ඒ රුපියල් නිසා, ඩොලර් ඉල්ලුම තරමක් ඉහළ යන්න පුළුවන් වුනත්, එය රජයේ ප්‍රශ්නයක් නෙමෙයි. රජයට ඩොලර් අවශ්‍ය වෙන්නේ යටිතල පහසුකම් සඳහා අවශ්‍ය සෘජු ආනයන ඇත්නම් ඒවාටයි. 

නැවත රාජ්‍යමූල්‍ය කළමනාකරණය වෙත හැරුනොත්, මේ අවුරුද්දේ කලින් සැලසුම් කළ ප්‍රාග්ධන වියදම් ඒ විදිහටම සිදු නොවෙන්න එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වුනේ අපේක්ෂා කළ විදේශ ණය ප්‍රමාද වීම. රජය සතුව රුපියල් තිබුණත් ඩොලර් වලින් ලැබෙන්න තිබුණු ණය නොලැබුණු නිසා අවශ්‍ය වැඩේ කරගන්න බැරි වුනා. දැන් ආපදාවෙන් පසුව මේ ණය වලින් සැලකිය යුතු කොටසක් ආපදාවෙන් ගොඩ යාම වෙනුවෙන් වෙන් කර තිබෙනවා. ඒ කියන්නේ ඒ සල්ලි රජයට ලැබෙන්නේ කෙළින්ම ඩොලර් වලින්.

වෙනත් විදිහකට කිවුවොත්, මේ අවුරුද්දේ අයවැය ඉතිරිය ගැන ගණන් හිලවු රුපියල් වලින් ඉදිරිපත් කර ඇතත්, එයින් කොටසක් ඩොලර් වලින්ම "ඉතිරි වූ" අරමුදල්. මේ වසරේ ලැබෙන්න තිබුණු විදේශ ණයක් ඉදිරි වසරේ ලැබීම ඩොලර් ඉතිරි වීමකට සමානයි. ඒ නිසා, රුපියල් ප්‍රශ්නය වගේම ඩොලර් ප්‍රශ්නයත් විසඳෙනවා. ඊට අමතරව, මූල්‍ය අරමුදලෙන් ඩොලර් මිලියන 206ක ණයක් ලැබී තිබෙනවා. ඉන්දියාවෙන් ඩොලර් මිලියන 450ක් ණය හා ප්‍රදාන ලෙස ලැබී තිබෙනවා. ඩොලර් බිලියන 6 ඉක්මවන විදේශ සංචිතයකුත් මේ වෙද්දී රටේ තිබෙනවා. අවශ්‍යනම් එයින් ඩොලර් මිලියන තුන් හාරසීයක් ගත්තා කියලා රටේ ආර්ථිකය කඩා වැටෙන්නේ නැහැ. 

මූල්‍ය අරමුදලට අනුව, අමතර ඩොලර් අවශ්‍යතාවය මිලියන 700ක් පමණයි. මේ රටේම අමතර ඩොලර් අවශ්‍යතාවය. ඉන්දියාවෙන් සහ මූල්‍ය අරමුදලෙන් ලැබුණු අරමුදල් පමණක් සැලකුවත් එහි ඩොලර් මිලියන 656ක් තිබෙනවා. කලින් වෙනත් ව්‍යාපෘති සඳහා ලැබෙන්න තිබුණු අරමුදල්, අනෙකුත් ආධාර ආදිය බැලුවහම ඩොලර් බිලියනයක පමණ අමතර බරක් දරා ගැනීමේ හැකියාවක් විදේශ අංශයට වුනත් තිබෙනවා. ඉදිකිරීම් වල ආනයන කොටස ඊට වඩා ගොඩක් වැඩි වෙන එකක් නැහැ. ඒ නිසා, රුපියල් ප්‍රශ්නය විසඳා ගන්න තරම්ම පහසුවෙන් නොවුනත්, ඩොලර් ප්‍රශ්නයත් විසඳා ගන්න පුළුවන්.

අවදානම් කියන ඒවානම් කවදාවත් නැති වෙන්නේ නැහැ. දැන් පවතින තත්ත්වය තුළ රුපියල් අවදානම රජයට පහසුවෙන්ම කළමනාකරණය කරගන්න පුළුවන්. නමුත් ඩොලර් අවදානම බාහිර සාධක මත තීරණය වන දෙයක්. උදාහරණයක් විදිහට දැනට ලෝක තෙල් මිල තිබෙන්නේ ඉතාම පහළින්. ඉදිරි වසරේ තෙල් මිල සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගියොත් එය විදේශ අංශයට බලපානවා. කවර හෝ හේතුවක් නිසා සංචාරකයින් පැමිණීම අඩු වුනොත් එය බලපානවා. යම් හෙයකින් තවත් ස්වභාවික ආපදාවක් ආවොත් ප්‍රශ්නයක් වෙනවා. ඒ වගේ අමතර ප්‍රශ්න ඇති වුනොත්, ඒ ගැන ඒ වෙලාවට බලලා තීරණයක් ගන්න වෙනවා. ඒ හැර, මූද ගත් ගවුවක් තියෙද්දී දැන්ම අමුඩ ගහන්න අවශ්‍ය නැහැ. 

බැලූ බැල්මට පෙනෙන්නේ "ලංකාවට ණය සහනයක් දෙන්න" කියන එක සද්භාවයෙන් කරන ඉල්ලීමක් විදිහටයි. නමුත් ඔය ඉල්ලීම හරහා ඇත්තටම වෙන්නේ "ලංකාව නැවතත් බංකොලොත් වෙන්න යනවා" කියන සංඥාව ලෝකයට ලබා දෙන එකයි. ඒ වගේ සංඥාවක් හේතුවෙන් ලංකාවට එන කෙටිකාලීන ආයෝජන ඇතුළු ප්‍රාග්ධන ආයෝජන නොලැබී යන්න පුළුවන්. ඒ හේතුවෙන් ඩොලර් එක කෙටිකාලීනව වේගයෙන් ඉහළ ගියොත්, 2022දී මෙන්, ප්‍රේෂණ ලැබීම් සීමා වෙන්න පුළුවන්. ඔන්න ඔය වගේ තත්ත්වයක් යටතේ විදේශ අංශය ඇත්තටම අවුල් වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා, මේ වෙලාවේ මේ ඉල්ලීම කිසිසේත්ම ලංකාවට උදවුවක් නෙමෙයි. 

Sunday, September 14, 2025

වාහන ආනයන, විදේශ අංශය හා ණය බර


මහ බැංකුවේ සංඛ්‍යාලේඛණ අනුව, මෙම (2025) වසරේ පෙබරවාරි මාසයේදී වාහන ආනයනය සඳහා නැවත අවසර ලැබීමෙන් පසුව, වාහන ආනයනය වෙනුවෙන් විදේශ විණිමය වැය වී තිබෙන්නේ පහත ආකාරයෙනුයි.

ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වා - ඩොලර් මිලියන 60

අප්‍රේල් - ඩොලර් මිලියන 134

මැයි - ඩොලර් මිලියන 118

ජූනි - ඩොලර් මිලියන 163

ජූලි - ඩොලර් මිලියන 193

එකතුව - ඩොලර් මිලියන 668

ඉහත සඳහන් ඩොලර් මිලියන 668ක මුදලින් ඩොලර් මිලියන 506ක් පුද්ගලික පාවිච්චිය සඳහා වන වාහන ආනයනය වෙනුවෙන් වැය වී ඇති අතර ඉතිරි ඩොලර් මිලියන 162 වාණිජ කටයුතු සඳහා යොදා ගන්නා වාහන වෙනුවෙන් වැය වී තිබෙනවා. 

මෙම සංඛ්‍යාලේඛණ වල තිබෙන්නේ වාහන මිල දී ගැනීම සඳහා ගෙවූ මුදල් ප්‍රමාණයයි. මිල දී ගන්නා වාහන රටට රැගෙන ඒම සඳහා ප්‍රවාහන ගාස්තු හා රක්ෂණ ගාස්තුද ගෙවන්නට සිදු වෙනවා. මෙම සේවාවන් ලබා ගන්නේ විදේශික සමාගම් වලින්නම්, අදාළ වියදම් සටහන් වන්නේ සේවා ආනයන යටතේයි. ඒ නිසා, වාහන ආනයනය සඳහා වැය වී තිබෙන විදේශ විණිමය ප්‍රමාණය ඉහත ගණනට වඩා තරමක් වැඩියි. 

මාධ්‍ය වාර්තා අනුව, පසුගිය සැප්තැම්බර් 9 දින වන විට රේගුවෙන් නිදහස් කරගෙන ඇති වාහන 154,537ක මිල දී ගැනීමේ පිරිවැය, නැව් ගාස්තු හා රක්ෂණ ගාස්තු වල එකතුව (CIF අගය) ඩොලර් මිලියන 911ක් වන අතර රේගුව විසින් එම ආනයන වලින් රුපියල් බිලියන 429ක බදු ප්‍රමාණයක් අය කරගෙන තිබෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් බදු අය කරන්නේ මෙම CIF අගය මතයි.

තව දුරටත් වාර්තා වී ඇති පරිදි, සැප්තැම්බර් 3 දින වන විට, වාහන 220,026ක් ආනයනය කිරීම සඳහා ඩොලර් මිලියන 1,491ක ණයවර ලිපි විවෘත කර තිබෙනවා. මෙයින් ඉතිරි වාහන ප්‍රමාණය වසරේ අවසන් මාස හතර තුළ රටට පැමිණීම සහ රේගුවෙන් නිදහස් කර ගැනීම සිදු වනු ඇතැයි සිතිය හැකි බැවින් වසරේ වාහන ආනයන වියදම, රක්ෂණ ගාස්තු හා නැව් ගාස්තුද ඇතුළත්ව, ඩොලර් බිලියන 1.5 ඉක්මවිය හැකි බව පෙනෙන්නට තිබෙනවා. එමෙන්ම මෙමගින් රජයට ලැබෙන බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 650 ඉක්මවිය හැකියි. 

වාහන ආනයන සඳහා නැවත අවස්ථාව ලබා දීම මගින් රජය ඉලක්ක කළේ රුපියල් බිලියන 450ක පමණ බදු ආදායමක් එකතු කර ගැනීමටයි. මේ අනුව මෙන්ම මහ බැංකු අධිපතිවරයා විසින් සිදු කර තිබුණු ප්‍රකාශ අනුවද පෙනී ගියේ ඩොලර් බිලියනයක පමණ වාහන ආනයන ප්‍රමාණයක් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් විසින් අපේක්ෂා කළ බවයි. දැන් පෙනී යන පරිදි, වාහන ආනයන ප්‍රමාණය 50%කින් පමණ ඉහත ඇස්තමේන්තු ඉක්මවා යාමේ ඉඩක් පෙනෙන්නට තිබෙනවා. 

ඉහත තත්ත්වය සාර්ව ආර්ථික තුලනය කෙරෙහි අංශ දෙකකින් බලපෑම් කරනවා. පළමුවැන්න, අපේක්ෂිත බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 200කින් පමණ ඉහළ යාමයි. මෙය ප්‍රාථමික අතිරික්තය ඉහළ දමන අතර සමස්ත අයවැය හිඟය පහත හෙළනවා. දෙවැන්න ආනයන වියදම් ඩොලර් මිලියන 500කින් පමණ ඉහළ යාමයි. එමගින් ජංගම ගිණුමේ අපේක්ෂිත අතිරික්තය එපමණකින් පහත හෙලන අතර සංචිත වැඩි කර ගැනීමේ හැකියාවද සීමා කරනවා. මීට අමතරව ඉහළ යන වාහන ආනයන හේතුවෙන් ආර්ථික වර්ධනය කෙරෙහි ධනාත්මක බලපෑමක් සිදු වනවා. 

වාහන ආනයන නැවත විවෘත කෙරෙද්දී ඒ කෙරෙහි දෙආකාරයක විවේචන එල්ල වුනා. ආරක්ෂණවාදීන් විසින් මෙය දුටුවේ විදේශ අංශය නැවත අවදානමේ හෙළීමක් ලෙසයි. අනෙක් අන්තයෙහි සිටි ඇතැමුන් විසින් තර්ක කළේ ඩොලරයක මිල විශාල ලෙස ඉහළ ගොස් තිබීම, බදු අනුපාතික ඉතා ඉහළ මට්ටමක තිබීම සහ රටේ ආර්ථිකය හැකිළී තිබීම යන තත්ත්වයන් තුළ වාහන ආනයන වලට ඉඩ දුන්නද අපේක්ෂිත පරිදි වාහන ආනයන සිදු නොවනු ඇති බවයි. ඒ නිසාම, රාජ්‍ය ආදායම් ඉලක්ක වලටද යා නොහැකි වනු ඇති බවයි.

විවිධ පුද්ගලයින්ට මතවාදී ලෙස විවිධ තර්ක ගෙන හැර දැක්විය හැකි වුවත්, ප්‍රායෝගිකව ඕනෑම ප්‍රතිපත්ති තීරණයක දෙපැත්තක් තිබෙනවා. එම දෙපැත්තම සලකා බලමින් ප්‍රශස්ත තුලනයක් පවත්වා ගැනීම ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයෙකුගේ කාර්ය භාරයයි. මෙහිදී යම් අවදානමක් ගන්නට සිදු වෙනවා.

සැලකිය යුතු කාලයක් වාහන ආනයන සඳහා ඉඩ නොදී තිබීම, ආර්ථිකයේ පසුබෑම හා ඩොලරයක මිල විශාල ලෙස ඉහළ ගොස් තිබීම සිදුව ඇති පසුබිමක වාහන නැවත ආනයනය කිරීම සඳහා ඉඩ දීමෙන් පසුව එයට වෙළඳපොළ දක්වන ප්‍රතිචාරය කලින් පුරෝකථනය කිරීම අසීරු කාර්යයක්. එහෙත්, මේ හා අදාළ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ තක්සේරුව සෑහෙන තරම් නිවැරදි බව මේ වන විට පැහැදිලිව පෙනෙනවා. එමෙන්ම, අවශ්‍ය අයෙකුට මේ හා අදාළව අපගේ පුරෝකථන දෙසද පසු විපරමක් කළ හැකියි. 

වාහන ආනයන අපේක්ෂා කළ මට්ටම ඉක්මවා ඉහළ ගොස් තිබීම තුළ වර්ෂවාසන විදේශ සංචිත ප්‍රමාණය කලින් ඇස්තමේන්තු කළ මට්ටමටම වැඩි නොවෙන්න පුළුවන්. එහෙත්, රාජ්‍ය අයවැය තුලනයෙහි සාධනීය වෙනස සහ අපේක්ෂිත ආර්ථික වර්ධනය ඉහළ යාම හේතුවෙන් එමගින් ඉහළ යන අවදානම නිශේධනය කෙරෙනවා. 

ජූලි මාසය දක්වා කාලය තුළ විදේශ අංශය තුලනය වී තිබෙන්නේ පහත පරිදියි.

විදේශ විණිමය ලැබීම්:

අපනයන ආදායම් - ඩොලර් මිලියන 7,794

සේවා ආදායම් - ඩොලර් මිලියන 4,228

ප්‍රාථමික ආදායම් - ඩොලර් මිලියන 422

ද්වීතියික ආදායම් (ශ්‍රමික ප්‍රේෂණ) - ඩොලර් මිලියන 4,439

එකතුව - ඩොලර් මිලියන 16,883


විදේශ විණිමය ගෙවීම්:

වාහන ආනයන වියදම් - ඩොලර් මිලියන 668

අනෙකුත් ආනයන වියදම් - ඩොලර් මිලියන 10,976

සේවා වියදම් - ඩොලර් මිලියන 1,852

ප්‍රාථමික වියදම් - ඩොලර් මිලියන 1,565

ද්වීතියික වියදම් - ඩොලර් මිලියන 82

එකතුව - ඩොලර් මිලියන 15,143


ඉතිරිය = ජංගම ගිණුමේ ශේෂය = ඩොලර් මිලියන 1,740


කෙටියෙන් කිවුවොත්, ඇස්තමේන්තු ඉක්මවා ඉහළ ගොස් ඇති වාහන ආනයන වලින් පසුවද, ඉපැයූ ඩොලර් වලින් ඩොලර් මිලියන 1,740ක් රටේ ඉතිරි වී තිබෙනවා. එහෙමනම්, මේ ඩොලර් ප්‍රමාණයට සිදු වුනේ කුමක්ද?

මෙම අතිරික්තයෙන් ඩොලර් මිලියන 1,096.1ක් මහ බැංකුව විසින් වෙළඳපොළෙන් මිල දී ගෙන තිබෙනවා. ඇත්ත වශයෙන්ම එම මිල දී ගැනීම් වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදුව තිබෙන්නේ වාහන ආනයන සඳහා ඉඩ දීමෙන් පසුවයි.

ජනවාරි - ඩොලර් මිලියන 12.3

පෙබරවාරි - ඩොලර් මිලියන 70.3

මාර්තු - ඩොලර් මිලියන 401.9

අප්‍රේල් - ඩොලර් මිලියන 160.8

මැයි - ඩොලර් මිලියන 256.8

ජූනි - ඩොලර් මිලියන 112.2

ජූලි - ඩොලර් මිලියන 81.8

එකතුව - ඩොලර් මිලියන 1,096.1

එසේනම්, විදේශ සංචිත එපමණකින් වැඩි නොවූයේ ඇයි? 

මෙම මාස හතක කාලය තුළ මහ බැංකුවේ විදේශ සංචිත ඉහළ ගොස් තිබෙන්නේ ඩොලර් මිලියන 25කින් පමණයි. එසේනම්, ඉතිරි ඩොලර් මිලියන 1,071ට සිදු වුනේ කුමක්ද?

මහ බැංකුවේ දළ විදේශ සංචිත වල වෙනසක් ඇත්තේම නැති තරම් වුවත්, ශුද්ධ විදේශ සංචිත රුපියල් බිලියන 219කින් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. ඩොලරයක් රුපියල් 300 සේ සැලකුවොත්, මෙය ඩොලර් මිලියන 731ක පමණ මුදලක්. ඒ අනුව පෙනෙන්නේ මහ බැංකුව විසින් මිල දී ගත් විදේශ විණිමය වලින් වැඩි කොටසක් මහ බැංකුවේම විදේශ ණය ආපසු ගෙවීම වෙනුවෙන් වැය කර ඇති බවයි. ඉතිරි ප්‍රමාණය රජයේ විදේශ ණය ආපසු ගෙවීම සඳහා රජයට විකිණුවා විය හැකියි.

ජංගම ගිණුමේ අතිරික්තයෙන් මහ බැංකුව විසින් මිල දී ගෙන නොමැති ඩොලර් මිලියන 644ක පමණ මුදලට සිදු වුනේ කුමක්ද?

ඉහත මාස හතක කාලය තුළ සමස්තයක් ලෙස බැංකු පද්ධතියේ ශුද්ධ විදේශ වත්කම් රුපියල් බිලියන 305කින් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. ඩොලරයක් රුපියල් 300 සේ සැලකුවොත්, මෙය ඩොලර් මිලියන 1,018ක පමණ මුදලක්. ඒ අනුව, මහ බැංකුවේ ශුද්ධ විදේශ වත්කම් වැඩිවීම අඩු කළ විට, වාණිජ බැංකු වල ශුද්ධ විදේශ වත්කම් වලද වැඩිවීමක් සිදු වී තිබෙනවා. මෙම වැඩිවීම ඩොලර් මිලියන 300කට ආසන්නයි. මේ සියල්ල සිදු වන්නේ වාහන ආනයන සිදු වෙද්දී. 

ජංගම ගිණුමේ අතිරික්තය යන්නෙන් අදහස් වන්නේ මුළු රටේම විදේශ විණිමය ලැබීම් අතිරික්තය. එයට ඇතුළත් වන්නේ රජයේ, මහ බැංකුවේ හෝ වාණිජ බැංකු වල විණිමය ලැබීම් පමණක් නෙමෙයි. ඒ නිසා, ඉතිරි ඩොලර් මිලියන 350කට ආසන්න මුදල අනෙකුත් සමාගම් වල හා පුද්ගලයින්ගේ විදේශ වත්කම් වලට එකතු වී තිබිය යුතුයි. එසේ නැත්නම් ඔවුන්ගේ විදේශ ණය පියැවීම පිණිස වැය කර තිබිය යුතුයි.

වාහන ආනයන ඉලක්ක ඉක්මවා වැඩි වී තිබියදීද විදේශ අංශය ශක්තිමත්ව පවතින බව පැහැදිලියි. ඒ නිසා, දළ නිල සංචිත වැඩි නොවී ස්ථාවර මට්ටමක පැවතීම ඒ තරම් කණස්සල්ලට කාරණයක් නෙමෙයි. එමෙන්ම, වාහන ආනයන මේ තරමටම සිදු වීම කාලයක් වාහන ආනයන වලට ඉඩ නොලැබීම නිසා ඇති වී තිබෙන තාවකාලික සංක්‍රාන්ති තත්ත්වයක්. මෙම ඉල්ලුම ක්‍රමයෙන් පහත වැටීමට නියමිතයි. ඒ නිසාම, රජයේ බදු ආදායම් අතිරික්තයද දිගටම එලෙසම පවතින තත්ත්වයක් නෙමෙයි. 

කෙසේ වුවද, දැනට රජයේ බදු ආදායම් අතිරික්තයක් තිබෙනවා. රේගුවට ලබා දී තිබෙන වාර්ෂික බදු ආදායම් ඉලක්කය රුපියල් බිලියන 2,115ක් ලෙස සඳහන්ව ඇති අතර, සැප්තැම්බර් 9 දින වන විටත් රේගුව විසින් රුපියල් බිලියන 1,546ක බදු ප්‍රමාණයක් එකතු කරගෙන තිබෙනවා. 

ජූලි මාසයෙන් අවසන් වූ වසරේ පළමු මාස හතක කාලය අවසන් වෙද්දී රජයේ සමස්ත බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 2,534ක් ලෙස වාර්තා වෙනවා. මෙය පෙර වසරට සාපේක්ෂව 28.2%ක වර්ධනයක්. වර්ෂාවසාන බදු ආදායම් ඉලක්කය වන රුපියල් බිලියන 4,490 ලඟා කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වනුයේ 23.9%ක වර්ධන වේගයක් පවත්වා ගැනීමයි.

වසරේ පළමු මාස හතක කාලය අවසන් වෙද්දී බදු නොවන ආදායම් හා ප්‍රදානද ඇතුළුව රජයේ සමස්ත ලැබීම් රුපියල් බිලියන 2,734.9ක් වන අතර මෙය පෙර වසරේ අදාළ කාලයට සාපේක්ෂව 26.1%ක වර්ධනයක්. වර්ෂාවසාන රාජ්‍ය ආදායම් ඉලක්කය වන රුපියල් බිලියන 4,990 කරා ලඟා වීම සඳහා අවශ්‍ය වනුයේ 22.0%ක වර්ධන වේගයක් පවත්වා ගැනීමයි. අවසන් මාස පහක කාලය තුල 16.9%ක ආදායම් වර්ධනයක් සිදු වුවද මේ ඉලක්කයට යා හැකියි. මෙය පහසු ඉලක්කයක් බැවින් ඉලක්කය ඉක්මවා යාමේ හැකියාව පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබෙනවා. 

පළමු මාස හතක කාලය තුළ රුපියල් බිලියන 974ක ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තයක් දැකිය හැකි අතර මෙම අතිරික්තය වසර අවසන් වන විට පවත්වා ගත යුතු ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තය (දදේනියෙන් 2.3%) ඉක්මවා යන්නක්. මෙම මුදල ඇස්තමේන්තුගත දදේනියෙන් 3.0%කට ආසන්නයි. 

වඩා වැඩි ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තයක් පවත්වා ගැනීම සහ වඩා ඉහළ ආර්ථික වර්ධන වේගයක් පවත්වා ගැනීම මගින් රජයේ ණය බර කලින් සැලසුම් කළාට වඩා වැඩි වේගයකින් අඩු කරගන්න පුළුවන්. මේ සමඟ පළ කෙරෙන වගුවේ තිබෙන්නේ මේ හා අදාළ ලෝක බැංකුවේ ගණනය කිරීමක්. 2.3%ක ප්‍රාථමික අතිරික්තයක් හා 3.0% ආර්ථික වර්ධන වේගයක් සමඟ වුවද, 2032 වන විට ණය බර දදේනියෙන් 94.8% දක්වා අඩු කරගන්න පුළුවන්. මෙය ඉලක්ක මට්ටම වන 95%ට වඩා අඩු මට්ටමක්. එහෙත්, 3.2%ක ප්‍රාථමික අතිරික්තයක් හා 5.0% ආර්ථික වර්ධන වේගයක් සමඟ මෙය දදේනියෙන් 73.0% දක්වාම වුවත් අඩු කරගන්න පුළුවන්. 

Tuesday, October 1, 2024

අවධමනය හමුවේ ණය තිරසාරත්වය


කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය අනුව, ගෙවුණු සැප්තැම්බර් මාසයේදී 0.5%ක අවධමනයක් වාර්තා වී තිබෙනවා. උද්ධමනය අඩු වෙනවා කියන්නේ හෙමින් හෙමින් වුනත් මිල ඉහළ යනවා කියන එක. නමුත් අවධමන තත්ත්වයක් කියන්නේ සමස්තයක් ලෙස මිල මට්ටම පහත වැටීමක්. 

තෙල් මිල පහත වැටීමේ බලපෑමද සැලකූ විට මේ අවුරුද්ද අවසන් වන තුරු දිගටම අවධමන තත්ත්වයක් තියෙන්නයි ඉඩ තියෙන්නේ. මහ බැංකුවේ පුරෝකථන අනුව පේන්නෙත් ඒ තත්ත්වයයි. 

මෙහි ප්‍රතිඵලයක් විදිහට මේ අවුරුද්දේ නාමික දදේනි අගය ඇස්තමේන්තුවට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වෙන්න පුළුවන්. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රාජ්‍ය ආදායම්, ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තය ආදිය රුපියල් වලින් ඇස්තමේන්තු මට්ටමේම තියෙද්දී වුවත්, දදේනි අනුපාත ලෙස ඇස්තමේන්තු වලට වඩා උඩට යන්න පුළුවන්.

කොහොම වුනත්, මේ වගේ තත්ත්වයක් ලොකුවට සතුටු වෙන්න පුළුවන් තත්ත්වයක් නෙමෙයි. මොකද දදේනි අනුපාතයක් ලෙස රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණයත් ඔය විදිහටම වැඩි වෙනවා. ඒ නිසා, රාජ්‍ය ආදායම දදේනි අනුපාතයක් ලෙස ඉලක්ක මට්ටමට ගියත්, රුපියල් වලිනුත් අවශ්‍ය ඉලක්කයට යන්නම වෙනවා.

දැනට ආණ්ඩුව විසින් අරගෙන තිබෙන වියදම් වැඩි වෙන තීරණ වන පොහොර සහනාධාරය හා ධීවරයින්ට දෙන ඉන්ධන සහනාධාරය කලින්ම සැලසුම් කර තිබුණු ඒවා බවයි වාර්තා වී තිබෙන්නේ. ඒ නිසා, තිබුණු සැලසුමට සාපේක්ෂව අමුතුවෙන් වියදම් වැඩි වීමක් නැහැ. කොහොමටත් මේ වියදම් විශාල වියදම් නෙමෙයි.

ඊට සාපේක්ෂව, රාජ්‍ය සේවක වැටුප් වැඩි කිරීම නොකරන්නේනම්, එයින් තිබුණු සැලසුමට සාපේක්ෂව සැලකිය යුතු ඉතිරියක් වෙනවා. සමහර දීමනා කප්පාදු කිරීම වගේ දේවල් වලින්නම් විශාල ඉතිරියක් වෙන්නේ නැහැ. සමස්තයක් ලෙස ගත්තහම දැනට සිදු කර තිබෙන වෙනස්කම් වලින් ඊළඟ IMF විමර්ශනයේදී ප්‍රශ්නයක් විය හැකි තරමේ දෙයක් වෙලා නැහැ. 

වෙබ් ලිපිනය: